از نصف شب حركت نكنند ، بنا بر اين براى اين اشخاص وقوف بين الطلوعين لازم نيست ، و احتياط مستحب آن است كه اگر توقف مشكل نباشد تخلف نكنند .
[ 984 ] م - كسى كه شب يا بعض آن را در مشعر بوده است اگر قبل از طلوع صبح عمدا و بدون عذر از مشعر بيرون رود و تا طلوع آفتاب برنگردد در صورتى كه وقوف عرفه از او فوت نشده است بنا بر مشهور ( 1 ) حج او صحيح است ، و بايد يك گوسفند كفاره بدهد ، لكن احتياط ( 2 ) بر خلاف آن است ، يعنى بعد از اتمام حج لازم است در سال ديگر ( 3 ) حجش را اعاده كند ، و اين احتياط ( 4 ) ترك نشود .
[ 985 ] م - كسى كه درك نكند وقوف بين الطلوعين را يا وقوف شب را در صورتى كه صاحب عذر باشد ( 5 ) اگر مقدارى از طلوع آفتاب تا ظهر در مشعر توقف كند اگر چه كم باشد
شرح
كنند ( مناسك ، ص 274 ) .
آية الله خامنه اى : اين احتياط را متعرض نشدهاند .
ساير آيات عظام نظرشان اين است : همين كه مقدارى از شب را در مشعر ماندند مىتوانند تا قبل از طلوع فجر از آنجا بروند .
( 1 ) آية الله صانعى : كه منصور است .
( 2 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : اين احتياط لازم نيست .
آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : حجش باطل است و تبديل به عمرهء مفرده مىشود ، بلى اگر جاهل به حكم بوده و پس از علم ممكن نباشد و لو تا قبل از ظهر روز عيد به مشعر برگردد حجش صحيح است و مىبايست يك گوسفند قربانى كند . ( مناسك ، فرض هفتم ، ص 242 ) .
آية الله سيستانى : بنا بر اظهر حجش صحيح مىباشد ، و بايد در صورتى كه با آگاهى از حكم شرعى اين كار را كرده باشد يك گوسفند كفاره بدهد . ( مناسك ، مسأله 373 ) .
آية الله مكارم : كسى كه شب را در مشعر مانده و بين الطلوعين را عمدا ترك كرده حج او صحيح است هر چند گناه كرده و يك گوسفند كفاره دارد .
آية الله بهجت : اگر بدون عذر بيرون رود پيش از طلوع فجر به شرطى كه علاوه بر بيتوته مشعر وقوف عرفه از او فوت نشده باشد حج او صحيح است و لكن بر او يك گوسفند كفاره لازم است و اين قول مشهور و قوى است ( مناسك شيخ ص 67 و 68 ) .
( 3 ) آية الله فاضل : بنا بر اقوى .
( 4 ) آية الله صانعى : مستحب .
( 5 ) آية الله فاضل : اگر وقوف در عرفات را درك كرده باشد .