[ 982 ] م - واجب است از طلوع صبح تا كمى قبل ( 1 ) از طلوع آفتاب ( به طورى كه در مسأله پيش گفته شد ) در مشعر بمانند ، لكن تمام آن ركن نيست بلكه ركن وقوف كمى از بين الطلوعين است ( 2 ) اگر چه به قدر يك دقيقه باشد ، پس اگر كسى وقوف بين الطلوعين را يكسره ترك كند به تفصيلى كه مىآيد ( 3 ) حج او باطل خواهد شد .
[ 983 ] م - جايز است براى كسانى كه عذرى دارند قدرى كه شب در مشعر توقف كردند كوچ كنند به منى مثل زنها و بچه ها و بيماران و پير مردان و اشخاص ضعيف و اشخاصى كه براى پرستارى يا راهنمايى آنها لازم است همراه باشند ( 4 ) ، و احتياط ( 5 ) واجب آن است كه پيش
شرح
( 1 ) - آيات عظام گلپايگانى ، خوئى ، مكارم ، تبريزى ، صافى : وقوف در مزدلفه واجب است از طلوع فجر تا طلوع آفتاب روز عيد قربان .
آية الله اراكى : احوط و اشهر وجوب ماندن تا طلوع آفتاب است در مشعر .
آية الله بهجت : بنا بر احتياط ماندن تا طلوع آفتاب روز عيد واجب است .
آية الله سيستانى : بلكه واجب قسمتى از شب است تا طلوع آفتاب و ركن وقوف فى الجمله از آن است پس اگر مقدارى از شب را درك كند و قبل از طلوع فجر با علم و عمد كوچ كند حجّش صحيح است ولى گوسفندى را بايد كفاره بدهد و اگر جاهل باشد كفاره ندارد و اگر فقط بخشى از بين الطلوعين بماند و كوچ كند - هر چند عمدا - باز هم حجش صحيح است و كفاره ندارد گر چه گناه كرده است .
( 2 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله آية الله صافى : به مقدارى كه عرفا بگويند در آنجا توقّف كرده است .
( 3 ) نظر آيات عظام هم در آنجا خواهد آمد .
آية الله مكارم : اگر شب را در مشعر باشد حج او صحيح است .
( 4 ) آية الله بهجت : كسى كه شب را در مشعر به روز آورده به قصد وقوف با قصد قربت بنا بر احتياط متقدّم ( 979 ) و دشوار باشد بر او ماندن بعد از طلوع فجر جايز است كه قبل از طلوع فجر از آنجا بيرون رود بسوى منى زنها و مردهاى پير و بيماران و كسانى كه كار ضرورى دارند . ( مناسك شيخ ص 67 ) .
آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : كسانى كه ناچارند همراه معذورين باشند اگر بتوانند و لو يك لحظه قبل از طلوع آفتاب به مشعر برگردند بايد برگردند و در فرض عجز اگر بتوانند قبل از ظهر روز عيد به آنجا برگردند بايد برگردند .
آية الله فاضل : بلى لازم است همراهان معذورين و كسانى كه عذر آنها بر طرف شد . در صورت امكان براى درك وقوف اختيارى به مشعر برگردند .
( 5 ) آية الله مكارم : اين احتياط مستحب است .
آية الله صانعى : احتياط مستحب آن است .
آية الله سيستانى : جايز است به توقّف قسمتى از شب عيد در آنجا و حركت كردن قبل از طلوع فجر به طرف منى اكتفا