نمىتواند به حج برسد نيز واجب نيست .
[ 42 ] م - اگر با وجود شرايط استطاعت ، حج را ترك كرد ، حج بر او مستقر مىشود ( 1 ) و بايد بعدا به هر نحو مىتواند به حج برود . ( 2 ) [ 43 ] م - مستطيع بايد خودش به حج برود ، و حج ديگرى از طرف او كفايت نمىكند ، مگر در مورد مريض يا پير به شرحى كه بعدا بيان مىشود .
[ 44 ] م - كسى كه خودش مستطيع است نمىتواند از طرف ديگرى براى حج نايب شود يا حج استحبابى به جا آورد ، و اگر حج نيابى يا استحبابى به جا آورد باطل است . ( 3 )
شرح
سالهاى بعد داشته باشد .
آية الله بهجت : در صورت يأس از خوب شدن استنابه مىكند بنحو فورى بنا بر اظهر ( كتاب حج ص 19 - 18 ) .
( 1 ) آية الله سيستانى : مگر اين كه جاهل به حصول استطاعت يا غافل از آن باشد ، يا جاهل به وجوب حج يا غافل از آن باشد ، و در اين جهل و غفلت معذور باشد .
آية الله فاضل : چنانچه تا پايان اعمال حج شرايط استطاعت باقى باشد ، كه در اين صورت بايد حج را انجام دهد مگر اين كه انجام حج حرجى باشد ، كه در اين فرض از خودش ساقط است ، و در اين صورت بايد از تركهء او - و لو از ميقات - نايب بگيرد ، يا شخصى تبرعا حج او را انجام دهد .
( 2 ) آية الله غروى : مگر در صورتى كه قدرت حج تسكَّعى را نداشته باشد در اين صورت استحقاق عقوبت ترك حج را دارد ولى وجوب حج در حقّش معلوم نيست .
آية الله تبريزى ، آية الله خوئى : به مسألهء 3 مراجعه شود .
آية الله بهجت : هر وقت قدرت پيدا نمود فورا بايد به جا آورد و لو استطاعت شرعيه زائل شده باشد ( كتاب حج ص 27 ) .
( 3 ) آية الله فاضل : حج او صحيح است هر چند معصيت كرده است .
آية الله مكارم : حج نيابتى او صحيح است هر چند گناه كرده است . و حج استحبابى او حج وجوبى محسوب مىشود .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : در صحت آن اشكال است و احتياط ترك نشود ، عالم باشد و يا جاهل . ( آداب و احكام حج ، مسأله 115 ) .
آية الله سيستانى : كسى كه ذمّه اش مشغول به حجّ واجب است و متوجّه است جايز نيست در همان سال نيابت به پذيرد ولى اگر حجّ نيابى انجام داد صحيح است و ذمّهء منوب عنه فارغ مىشود ، امّا اجاره باطل است و مستحقّ اجرت المثل است ( و در مورد حجّ استحبابى با علم به استطاعت نظر ايشان در دست نيست ) .
آية الله اراكى : صحت آن محل اشكال است .
آية الله بهجت : حجّ نايب ، صحيح و ذمّهء منوب عنه بري مىشود .