زن را مىدهد لازم است زن ، مهريه را مطالبه كند و به حج برود و چنانچه براى او مفسده دارد مثل اين كه ممكن است مطالبه به نزاع ( 1 ) و طلاق منجر شود كه براى زن مفسده دارد ، مستطيع نشده است .
[ 48 ] م - با وجوه شرعيه مثل سهم امام و سهم سادات ، شخص مستطيع نمىشود ( 2 ) و اگر به مكه برود كفايت از حجة الاسلام نمىكند . ( 3 ) [ 49 ] م - اگر كسى منزل گران قيمتى دارد و در صورتى كه آن را بفروشد و منزل ارزانتر بخرد و با تفاوت قيمت آن بتواند به حج برود ، چنانچه منزلى كه دارد زائد بر شئون او نباشد لازم نيست آن را بفروشد ( 4 ) و با اين فرض مستطيع نيست و اگر زائد بر شئون او باشد با وجود سائر شرايط مستطيع است .
[ 50 ] م - كسى كه از راه كسب ( 5 ) يا غير كسب مخارج رفتن و برگشتن حج را دارد و بعد از برگشتن از حج مقدارى از مئونه زندگى خود را از درآمد كسب مثل منبر و بقيه را از
شرح
( 1 ) - آية الله سيستانى : اگر به حدّى باشد كه براى زن تحمّلش مشكل باشد .
آية الله گلپايگانى : مجرّد طلاق باعث عدم وجوب حج نيست . بله اگر صرف مهريه در حج موجب شود كه زندگى او مختلّ شود حج بر او واجب نيست . ( مجمع المسائل ، ج 1 ، مسأله 33 ) .
آية الله مكارم : حتى اگر منجرّ به طلاق نشود ولى مشكلات مهمّى در زندگى او حاصل گردد حج لازم نيست .
آية الله تبريزى : اگر مطالبهء مهريّه موجب ناراحتىهايى شود كه زن در زندگىاش به حرج و مشقّت بيفتد ، حج بر او واجب نيست .
آية الله خوئى : يعنى مطالبه بر او حرجى يا در آن خوف ضرر باشد . حج بر او واجب نيست .
( 2 ) آيات عظام خامنه اى ، بهجت ، سيستانى : به حاشيهء مسأله 40 مراجعه شود .
آية الله فاضل : چنانچه به عنوان شهريه يا از روى استحقاق و خدمات دينى از طريق حاكم شرع به او داده شده مالك مىشود ، و اگر به مقدار حج باشد مستطيع است و بايد حجة الاسلام به جا آورد .
آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : كسى كه مالى را كه بتواند با آن حج به جا آورد ، در اختيار دارد هر چند ملك او نباشد ولى تصرفش در آن جايز باشد با تحقق ساير شرايط مستطيع است . ( مستفاد از مناسك ، مسألهء 40 ) آية الله غروى : در صورتى كه از روى استحقاق و خدمات دينيّهء از سهم امام به او داده شده باشد به مقدارى كه بتواند به حج رفته و برگردد مستطيع شده و حجّش حجة الإسلام واقع مىشود .
( 3 ) آية الله مكارم : هر گاه در شأن او باشد مانعى ندارد و حج او صحيح است .
( 4 ) آية الله بهجت : گذشت در مسأله 16 ، و اگر استبدال ضررى يا حرجى باشد لازم نيست ( كتاب حج ص 8 ) .
آية الله سيستانى ، آية الله خوئى : اگر فروش خانه سبب حرج و مشقت او نيست حج بر او واجب است .
( 5 ) آية الله خوئى : تفصيل آن در مسألهء 40 گذشت .