تركه خارج مىشود ، ( 1 ) و همچنين اگر در آن سال از ميقات نتوانند اجير بگيرند مگر به زيادتر از اجرت متعارف ، لازم است اجير بگيرند و تأخير نيندازند ، ( 2 ) و اگر وصى يا وارث اهمال كنند و تأخير بيندازند و تركه از بين برود ضامنند ، بلى اگر ميت تركه نداشته باشد ، بر وارث ، حج او واجب نمىشود . مسائل متفرقه استطاعت
[ 46 ] م - اگر زنى شوهرش از دنيا برود و در حيات شوهرش استطاعت مالى نداشته باشد و بعد از مردن او از ارث شوهر ، استطاعت مالى پيدا كند ولى از جهت مرض نتواند به حج برود در صورتى كه مرض او به نحوى است كه قدرت بر رفتن به حج ندارد مستطيع نشده و حج بر او واجب نيست ( 3 ) و همچنين اگر بعد از مردن شوهر ، شغل يا زراعت يا صنعتى كه بتواند بعد از برگشتن از حج ، زندگى خود را اداره كند نداشته باشد مستطيع نمىشود هر چند ارثى كه برده براى رفتن به حج و برگشتن كافى باشد . ( 4 ) [ 47 ] م - زنى كه مهريه اش وافى براى مخارج حج هست و آن را از شوهر خود طلبكار است ( 5 ) اگر شوهرش تمكَّن از اداء آن را ندارد ، زن حق مطالبه ندارد و مستطيع نيست و اگر تمكن دارد و مطالبهء آن براى زن مفسده اى ندارد با فرض اين كه شوهر نفقه و مخارج زندگى
شرح
( 1 ) - آية الله خامنه اى : مگر اين كه وصيّت كرده باشد مخارج حج از ثلث پرداخت شود كه در اين صورت بر وصاياى مستحبّه مقدم است و اگر ثلث وافى نبود كمبود آن از اصل تركه ميّت اخراج مىشود .
آية الله سيستانى : مگر اين كه وصيّت كند از ثلث خارج شود و ثلث كافى باشد و اگر كافى نباشد از ساير تركه بايد تكميل شود .
آية الله مكارم : مگر اين كه وصيّت كند از ثلث خارج شود .
( 2 ) آية الله سيستانى : بنا بر احتياط واجب ولىّ ما زاد بر اجرت متعارف را از سهم صغار ورثه به حساب نياورند .
( 3 ) نظرات آيات عظام در اين مسأله در ذيل مسأله 41 گذشت .
( 4 ) حكم رجوع به كفايت در مسألهء 40 گذشت .
( 5 ) آية الله بهجت : در صورتى كه مطالبهء مهر از شوهر ناراحتى و يا مشكلاتى در زندگى ايجاد نكند وى مستطيع است و مطالبهء مهر منعى ندارد بلكه لازم است ، ولى اگر موجب درد سر و ناراحتى براى وى شود و يا مراجعهء به حاكم باعث منقصت شأن او گردد مطالبه لازم نيست ( پرسشهاى جديد حج ، س 3 ) . ( و مراجعه به حاشيه مسأله 19 مفيد است ) .