الحديث » را به غنا تفسير كردهاند . « 1 » مفسران ، از ابن مسعود روايت كردهاند كه گفت : « هو و الله الغناء » يا « هو الغناء و الله الذي لا إله إلَّا هو » و سه بار اين سوگند را تكرار كرد . « 2 » 2 * ( « أَ فَمِنْ هذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ - وَتَضْحَكُونَ وَلا تَبْكُونَ - وَأَنْتُمْ سامِدُونَ » ) * . « 3 » بر پايهء گزارش گروهى از مفسران « سمود » به معناى غناست ؛ از ابن عباس روايت شده است كه « سمود » در لغت حِمْيَر به معناى غناست .
مجاهد نيز گفته است : اهل يمين « سمود » را به معناى غنا مىدانند . « 4 » 3 * ( « وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشارِكْهُمْ فِي الأَمْوالِ وَالأَوْلادِ وَعِدْهُمْ وَما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً » ) * . « 5 » از ابن عباس و مجاهد روايت كردهاند كه « بصوتك » به معناى غنا ابزار موسيقى و لهو است . و نيز از ضحاك نقل كردهاند كه مقصود از صداى شيطان ( بصوتك ) آهنگى است كه از ابزار موسيقى برمىآيد . « 6 »
دليل دوم : روايات ( سنت )
محدثان اهل سنت ، روايات متعددى را كه بر حرام .
هامش
« 1 » تفسير طبرى ، ج 21 ، ص 39 40 ؛ الدر المنثور ، ج 5 ، ص 195 ؛ روح المعاني ، ج 12 ، ص 68 ؛ تفسير قرطبي ، ج 14 ، ص 51 ؛ الردّ على من يحبّ السماع ، ص 3534 ؛ كشف الغطاء ، ص 61 و
« 2 » بسيارى از منابع پانوشت آن را روايت كرده اند
« 3 » نجم ( 53 ) 6159
« 4 » تفسير طبرى ، ج 28 ، ص 48 ؛ الدر المنثور ، ج 6 ، ص 131 ؛ تفسير قرطبي ، ج 17 ، ص 124 ؛ الردّ على من يحب السماع ، ص 34 35 ؛ كفّ الرّعاع ، ص 68 ؛ كشف الغطاء ص 62 ؛ الغدير ، ج 8 ، ص 69 . قرطبى در تفسير الجامع لأحكام القرآن به نقل از ابن عباس در معناى « سامدون » مىنويسد : « هو الغناء بلغة حِمْيَر : يقال : سَمِّدْ لنا ؛ أي : غُنَّ لنا و كانوا إذا سمعوا القرآنَ يتلى تغنوا و لعبوا حتى لا يسمعوا ، ج 17 ، ص 123
« 5 » اسراء ( 17 ) : 64
« 6 » الجامع لأحكام القرآن ، ج 10 ، ص 288 ؛ الدر المنثور ، ج 4 ، ص 192 ؛ الغدير ، ج 8 ، ص 69 ؛ الردّ على من يحبّ السماع ، ص 35 ، كشف الغطاء ، ص 62 ؛ كفّ الرَّعاع ، ص 68