حرام و دسته اى آن را مكروه مىدانند . اگر پاره اى از ديدگاههاى ديگر را بر نظريه هاى گذشته بيفزاييم ، شمار اقوال بيشتر مىشود . ابن حجر هيثمى در رسالهء خود ( كفّ الرعاع ) آنها را در يازده قول سامان داد كه به منظور ارائه چشماندازى از اختلاف نظر فقهاى اهل سنت ، با صرف نظر از مذهب فقهى صاحبان اين انظار ، فشرده اى از آنها را بر مبناى مطالب ابن حجر مىآوريم :
1 غنا حرام است ؛ اين نظريه به ائمهء اربعهء اهل سنت و بسيارى از فقها آن گونه كه آورديم ، منسوب است .
2 غنا مكروه است . نظر ظاهرترِ شافعى ، احمد بن حنبل ، مالك و ابو حنيفه است و بسيارى از شافعيان و حنبليان بر اين نظرند . فقيهان اهل بصره نيز آن را گزيدهاند .
3 غنا مباح است . ابراهيم بن مسعد و عنبرى ، ابن نحوى ، ابن عربى ، غزالى و ماوردى و . . . در زمرهء طرفداران اين نظرند . ابن حزم ، رساله اى براى اثبات اين نظريه نگاشت .
4 بسيارِ آن حرام و كمِ آن مباح است :
برخى از شارحان منهاج اين نظر را پذيرفتهاند و رافعى از سرخسى آن را گزارش كرده است .
5 خواندن و شنيدن غنا حرام است جز براى كسى كه در خانه اى تنها باشد .
ابن حجر اين قول را از برخى از شاگردان بغوى نقل كرده است .
6 اگر مرد براى زن يا زن براى مرد بخواند ، حرام است :
و نيز اگر با مسكرى همراه باشد يا در آن افراط شود . حلبى جرجانى از فقيهان برجسته شافعى بر اين نظر بود .
7 جواز غنا مشروط به شرايط زير است :
فرصت و عمر انسان را ضايع نكند ، خواننده مرد و يا محرم باشد ، كسانى كه در كوچه رفت و آمد مىكنند
غنا ، موسيقى ( عربي - فارسي ) — صفحة 2315
مساهمون: مركز تحقيق مدرسة ولي العصر ( عج )
ص٢٣١٥