از طرفى حيوانات بر دو قسم هستند : حيواناتى كه ذاتاً ناپاك هستند يعنى به هيچ وسيلهاى نمىتوان آنها را پاك نمود . مانند سگ و خوك و حيواناتى كه ذاتاً پاك مىباشند ، مانند همهء حيوانات غير از آن دو كه گفته شد .
قسم اوّل هم ناپاك است و هم حرام گوشت و در هيچ حال ، نه در حال حيات ، نه پس از مرگ و نه با سر بريدن ، پاك و حلال نمىشود .
ولى قسم دوم اگر بدون تزكيهء شرعى ( كشتن حيوان با آداب و شرايط مخصوص ) بميرد هم نجس خواهد بود و هم حرام ، و اگر تزكيه شود پاك است همانطور كه در حال حيات هم پاك بود ، ولى گوشت او در صورتى حلال است كه از حيوانات درنده و وحشى نباشد .
تزكيه شرعى حيوان دو راه دارد :
1 . صيد كردن : صيد حلال فقط در دو صورت است نخست : به وسيلهء سگ شكارى و تعليم يافته ، مشروط به اينكه تابع امر و نهى صاحبش باشد ، و عادت به خوردن صيد خود نداشته باشد ، و كسى كه سگ را مىفرستد بايد علاوه به دارا بودن اسلام ، هنگام فرستادن آن ، بسم اللَّه بگويد و از نظر وى پنهان نگردد . صيدى را كه چنين سگ با اين شرايط مىگيرد حلال است .
صورت دوم : صيد با اسلحه است ، مانند تير و شمشير و نيزه و هر نوع سلاحى كه جسم حيوان را مىدرد ، حتى گلولههاى تفنگ در صورتى كه بدن حيوان را پاره كند ، خواه جنس آن از آهن باشد يا چيز ديگر مشروط به اينكه صيد كننده مسلمان باشد و بسم اللَّه نيز بگويد .
دراين دو صورت اگر حيوان به وسيلهء سگ شكارى يا اسلحه كشته شود حلال است ولى اگر هنگامى كه انسان به شكار مىرسد زنده باشد بايد او را طبق دستورى كه گفته مىشود سر بريد .
صيد در غير اين دو صورت كه گفته شد حرام است خواه به وسيله آلاتى مانند دام و امثال آن باشد يا به كمك حيوانى غير از سگ شكارى . اما اگر با اين وسايل
أصل الشيعة وأصولها ( آيين ما ) ( فارسى ) — صفحة 277
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٧٧