غرض اصلى خوارج از همهى شورشها و توطئههايشان ، هدف قرار دادن زمامداران جهان اسلام - در عراق يا مصر يا شام - بود . روح تروريستى و « از قفا ضربه زدن » در ميان آنان رواج يافته و ديگر افكار و روشهاى آنان را تحت الشعاع قرار داده بود . با حسن همراهى ميكردند اما براى فتنهانگيزى ؛ به راه جهاد مىرفتند اما به قصد فساد . ضربهء جسارتآميز و نه چندان كارىاى كه در « مظلم ساباط » « 1 » بر حسن بن على وارد آوردند ، دومين حلقهى دوزخى از سلسلهى جرائمى بود كه اين گروه نسبت به خاندان معظم پيغمبر مرتكب شدند . و اين هر دو جنايت ، زائيدهء توطئههاى مخفى و جدى باند خوارج در موقعيتهاى مختلف بوده است .
لطف خدا موجب شد كه ضربت « ابن سنان اسدى » « 2 » به امام حسن ، موفقيتى را كه ضربت « ابن ملجم مرادى » در گذشتهى نزديك بدست آورده بود ، حائز نشود .
( 1 ) اين توطئهى پست و پليد با رفتار كينهتوزانهى خود نسبت به امام دوم و سبط بزرگ پيغمبر ، در نوع خود نمونهى بزرگترين جفا و دشمنى با پيامبر اكرم - صلى اللّه عليه و آله - بود . با اين كار ، پرارزشترين و عاليترين خدمت به هدفهاى معاويه انجام گرفت ، بدست مردمى كه دربارهى آنان
هامش
( 1 ) « ساباط » در لغت ، فضاى سرپوشيدهى ميان دو خانه است . و نام آبادىاى در « مدائن » نيز هست در كنار پلى كه بر روى « شاهرود » است . شايد بدين جهت آن را ساباط ناميدهاند كه سرپوشيدهى بزرگ و كمنظيرى در آن وجود داشته و شايد ، همان سرپوشيده « مظلم ساباط » ناميده مىشده است .
( 2 ) « حسن مراد » در كتاب « الدولة الاموية فى الشام و الاندلس » بغلط ، ضربهء خنجرى را كه بر امام حسن وارد آمد به پيروان بنى اميه نسبت داده است . در آيندهاى نزديك در فصل 14 متون تاريخى اين حادثه را همانگونه كه مورخان پيشين ذكر كردهاند و مورخان جديد بايد درك كنند ، مطالعه خواهيد كرد .