پايتختهاى اسلامى تاريخ رقابت مىكرد - گروههاى مختلفى از مهاجران عرب و غير عرب و از رنگها و نژادهاى گوناگون را در خود گرد آورده بود . بسيارى از اينان ، مردمى بودند كه اسلام ، آنان را ارضاء نكرده و پيروى از آن ، راه تازهاى برويشان نگشوده و ادب اسلامى نمايانى در آنان بوجود نياورده بود و همين اندازه بود كه اسلام را همچون وسيلهئى براى تأمين منافع نزديك خود مىشناختند . اين دسته از جهاد فقط همين را مىفهميدند كه راهى است بسوى غنيمت و ميدانى براى بدست آوردن سود مادى . و از اميد و اطمينان عمومى مردم به موفقيت و پيروزى اين جنگ ، استنتاج ميكردند كه : پيوستن به سپاه حسن ( عليه السلام ) تنها وسيلهى مطمئنى است كه ميتواند دست يافتن به غنيمت را تسريع كند . . در اين صورت چرا هر چه زودتر خود را به صفوف اين جنگ نرسانند ؟ ! .
( 1 ) اكنون خواننده ، با موجبات گرد آمدن گروههاى مختلط و از همه رنگ ، در اردوگاه امام حسن به خوبى آشنا شده و كاملا مىداند كه به چه دليل ، داوطلبان اين لشكر از : جمعى آشوب طلبان و جمعى طمعكاران غنيمت و گروهى صاحبان عصبيتهاى قبيلهاى نه انگيزههاى دينى و عدهاى شكاك و . . تشكيل شده و هر يك به نحوى از هدف و مقصد آن حضرت دور و بيگانه بودهاند . .
و همانطور كه قبلا گفتيم ، در روشهاى سربازگيرى رائج آن روز نيز وسيلهئى كه بتواند از ورود همه گونه مردمى در اردوگاه ممانعت كند و فقط يك عده سرباز و مجاهد مورد اطمينان را بسيج نمايد ، وجود نداشت و توانائى حمل سلاح ، تنها چيزى بود كه ميتوانست صلاحيت يك سرباز مسلمان را اثبات كند .
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 174
مساهمون: السيد الخامنئي
ص١٧٤