ونيز آيت مذكوره ( 1 ) دالست بر آن كه عفو كردن از جنايت و ترك قصاص افضل است وكفارت گناهان عفو كننده است بنا بر تفصيل خداى تعالى در بخشيدن آن گناهان به بركت عفو از جنايت نه بر احباط كه باطل است نزد اهل حق چنان كه در علم كلام تحقيق يافته .
و بر اين قياس است كلام در ساير مكفرات ثابته در قرآن و احاديث .
الاية الثامنة قوله تعالى فى سورة حم عسق : ( ولَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولئِكَ ما عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ ) ( 41 ) .
يعنى هر آينه آن كسان كه داد خود را بستانند بعد از ظلمى كه بر ايشان واقع شده باشد پس آن جماعت نيست بر ايشان هيچ راه مؤاخذه واعتراضى بدان كه لام در قول او ( لَمَنِ انْتَصَرَ ) ابتدائيست .
و من موصوله است يا موصوفه كه مبتدا واقع شده وانتصار داد ستدنست .
وضمير : ( ظُلْمِهِ ) راجع است به من واضافه ظلم به او اضافه مصدر است به مفعول يعنى كسانى كه داد خود بستانند از ظالمان خود .
و كلمه ء ما از براى نفى جنس است و من استغراقيست از براى تأكيد نفى
هامش
( 1 ) خلاصه ء مفاد آيه ء كريمه بشرح ذيل است :
1 - اين كه در تورات نوشته شده كه قاتل در عوض مقتول بايد بقتل برسد در برابر هر چيز از چشم و بينى ودندان و ساير جراحات بايد به مثل آن قصاص شود .
2 - احكام مذكوره در تورات در شرع اسلامى هم جارى است ولى در اسلام گرفتن ديه مجاز است صلحا .
3 - بخشيدن قصاص كفاره گناهان او خواهد بود .
4 - هر كس بخلاف احكام الهى حكم وقضاوت كند ظالم است .