يا چهار خنثى يا يك مرد و دو زن يا دو خنثى به شرط آن كه برادران يا خواهران پدر و مادرى باشند يا پدرى . و كافر و بنده نباشند وموجود باشند بنا بر ادله ء خارجه .
وتخصيص كلام در اين مقام ببيان ميراث ابوين و اولاد اشارتست به آن كه طبقه ء اقرب به ميت از وارثان نسبى ايشانند واخوه اگر چه حاجب مىشوند مادر را از ثلث به سدس ليكن محجوبند به ابوين و اولاد به حجب مطلق نه آن كه در صورتى كه حجب مىكنند مادر را از ثلث به سدس سدس كم كرده را خود مىبرند چنان كه قايلان به تعصيب توهم كرده اند .
وقول او ( مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ ) متعلق است به ظروف مذكوره در احكام مفصله يا خبر مبتداى محذوفست يعنى ( هذا من بعد وصية ) يعنى آن چه مذكور شد بعد از اخراج وصيت است .
و در قول او ( يُوصِي بِها ) دو قرائتست صيغه ء معلوم و صيغه ء مجهول از ايصاء .
وقول او ( أَوْ دَيْنٍ ) عطف است بر وصية و كلمه ء ( او ) از براى اباحه است يعنى هر كدام كه باشد تقديم بايد كرد او را بر ميراث وخواه وصيت تنها وخواه دين تنها خواه هر دو ووجه تقديم وصيت بر دين در ذكر با آن كه دين مقدم است در اخراج زيادتى اهتمام است بشأن وصيت به سبب زيادتى مناسبت وصيت به مقصود در اين مقام كه ميراث است يا از جهة آن كه وصيت شاقتر است بر ورثه از دين واقرب است بعدم قبول ايشان .
و ظاهر آنست كه مراد از نفع در قول او ( أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً ) نفع اخرويست و از : ( آباؤُكُمْ وأَبْناؤُكُمْ ) پدران وپسران كه ميراث برند از پسران وپدران يعنى
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 585
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٥٨٥