پسر با دختر از اولاد شما ميراث پسر برابر ميراث دو دختر است پس اگر باشند اولاد شما دختران زياده از دو پس مر ايشان راست دو بخش از سه بخش آن چه گذاشته است ميت وضمير ( كانت ) نيز راجع است .
( بأولادكم ) يعنى جنس فرزندان شما خواه واحد وخواه متعدد .
ومراد از نصف ما ترك است يعنى اگر فرزند شما يك دختر باشد ميراث او نصف آن چيزيست كه گذاشته است ميت ووجه عدم تعرض به حكم دو دختر اكتفا است به مقايسه حكم يك دختر يا حكم زياده از دو دختر .
ابن عباس بر آنست كه حكم دو دختر حكم يك دختر دارد در آن كه ميراث ايشان نصف تركه است ( 1 ) .
هامش
( 1 ) به مفهوم قوله تعالى ( فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ) زيرا كه مفهوم آيه اينست اگر زياده از دو نفر نباشند آن وقت ثلثان نيست وپايينتر از اين نصف است پس دو دختر محكوم به حكم يك دختر مىباشد .
چون كه قرآن زياده از نصف وثلثان وبنت واحدة وفوق اثنتين چيزى نگفته است . وبطلان اين توجيه پر واضح است زيرا مفهوم آيه ء ( فَوْقَ اثْنَتَيْنِ ) معارض است با مفهوم آيه ء ( وإِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ) به جهت آن كه مفهوم آيه اينست اگر اولاد يك نفر دختر نباشد نصف نيست پس محكوم به حكم زياده از دو دختر باشد به سبب اكتفاء خداى تعالى در موضوع ارث دختران به نصف وثلثان ومفهوم قول ( وإِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ) ارجحست از مفهوم قوله ( فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ ) از جهت اين كه تقديم مفهوم آيه ء النصف مؤيد به منطوق آيه ء ( لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ ) است به سبب اين كه يك دختر با يك برادر ثلث مىبرد و در صورت اجتماع با دختر ديگر مجموع نصيب ايشان دو ثلث مىباشد مانند اجتماع ايشان با پسر .
وبعبارة اخرى :
انه تعالى ذكر فى صدر الآية ان ( لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ ) ومقتضاها ان للبنت الواحدة مع اخيها الواحد الثلث فبالطريق الاولى يكون لها مع اختها الثلث فيكمل لهما الثلثان .