نِكاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُناحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزِينَةٍ وأَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ والله سَمِيعٌ عَلِيمٌ ) ( 61 )
يعنى آن زنان كه نوميد شده اند از حيض و فرزند به سبب پيرى از آن زنان كه اميد ندارند كه كسى نكاح كند ايشان را پس نيست بر ايشان گناهى در آن كه بنهند جامه هاى خود را كه بر بالاى مقنعه مىپوشند ونپوشند آن جامه ها را در حالتى كه نبوده باشند ظاهر شوندگان به اسباب زينت و آن كه طلب عفت وصلاح كنند وجامه هاى مذكور را از خود دور نكنند بهتر است مر ايشان را وخداى تعالى شنواست اقوال همه كس را داناست با احوال همه كس .
بدان كه قاعد در لغت زنى را گويند كه يائسه باشد يعنى نوميد شده باشد از حيض وولادت ومتقاعد شده باشد از آن كه كس رغبت كند به او نكاح كند او را از جهت پيرى او وجمع او قواعد است .
وقول او ( مِنَ النِّساءِ اللَّاتِي ) بيان قواعد است تا كس او را بر معنى ديگر حمل نكند .
ومراد از جامه هاى ايشان جامه هائيست كه بر بالاى مقنعه وجامه ء اصل پوشند مثل چادر شب وفرجى و غير آن و از وضع آن جامه ها آن كه بالاپوش نپوشند واكتفاء كنند به مقنعه وجامه ء اصل .
و ( تبرج ) بمعنى ظاهر شدن است يعنى گناهى نيست ايشان را در ناپوشيدن بالاپوش به شرط آن كه ظاهر نكنند زينت و اسباب زينت خود را از زيورها وجامه هاى نفيس چه اگر ظاهر كنند جايز نباشد ايشان را ناپوشيدن بالاپوش .
وقول او ( غَيْرَ مُتَبَرِّجاتٍ ) ) حالست از فاعل : ( يَضَعْنَ ) وباء در قول او ( بِزِينَةٍ ) بمعنى مصاحبت است و احتمال دارد كه از براى تعديه باشد .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 370
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٧٠