و ( شعوب ) جمع شعب است بفتح شين واو طبقه ء اول است از طبقات عرب وعجم .
وقبايل جمع قبيله است واو طبقه ء دوم است از آن طبقات ، طبقات . مشهوره ء عرب شش است شعب وقبيله وعماره وبطن وفخذ وفصيلة پس عرب منشعب شود به شعوب مثل ربيعة ومضر وشعب منشعب شود به قبايل مثل بكر از ربيعة وتميم از مضر وقبيله به عماير وعماره به بطون وبطن به افخاذ وفخذ به فصايل چنان كه شيخ ابو على طبرسى تحقيق فرموده .
وقول او ( لِتَعارَفُوا ) بتقدير ( فتتعارفوا ) متعلق ( بجعلناكم ) يعنى گردانيديم شما را طوايف متفرقه تا يكديگر را بشناسيد وبدانيد كه همه از يك اصليد نه آن كه بر يكديگر تفضل وتكبر كنيد به علو نسب .
وقول او ( إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقاكُمْ ) اشارتست به علت آن .
وقول او ( إِنَّ الله عَلِيمٌ خَبِيرٌ ) اشارتست به علت آن علت يعنى تكرم وتفضل نزد خداى تعالى بتقوى وپرهيزكاريست نه بنسب وحسب زيرا كه خداى تعالى مىداند وخبردار است از آن كه چيزى كه موجب سعادت دنيا وآخرتست تقوى وپرهيزكاريست از مناهى ومخالفت اوامر الهى .
و اين آيت ( 1 ) دلالت مىكند بر آن كه كفائت ميان زوج وزوجه به اعتبار
هامش
خطاب نيست بلكه بعنوان قضاياى حقيقيّة و يا تقديريه است نه خارجيه و نه ذهنيه .
پس شامل مىباشد بر هر احدى كه متصف به آن صفت است فالارجاع إلى ما تقدم اولى من التطويل فافهم .
( 1 ) آيه كريمه به چند امر دلالت دارد بشرح ذيل :
1 - اين كه آدميان همه برابر و مساوى هستند برترى نژادى و شرافت قبيله اى ميزان برترى نيست وحقيقت ومفهومى هم ندارد