مر آن كس را كه انعام كرد خداى تعالى بر آن كس وانعام كردى تو برو .
ومراد از آن كس كه انعام كرد خداى تعالى برو و پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم برو زيد بن حارثه است كه در بعض غزوات اسير لشكر اسلام شد با جمعى از كافران بعد از آن اقوام آن اسيران جهت استخلاص ايشان آمدند از آن جمله حارثه پدر زيد آمد تا پسر خود را خلاص كند وزيد در حصه ء پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم افتاده بود چون از آن حضرت پسر خود را طلب نمود .
آن حضرت فرمود كه نزد پسر خود برو اگر ترا خواهد از تو باشد پس چون حارثه نزد زيد آمد زيد گفت كه من ديگر متابعت تو نمىكنم و از رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم جدا نمىشوم حارثه ازين سخن در غضب شد و دست ازو باز داشته بيزارى نمود ازو .
و چون اين خبر بسمع شريف رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلَّم رسيد خوشحال شد و به زيد لطف بسيار نموده او را آزاد كرده و فرزند خود خواند چنان كه بعد از آن او را زيد بن محمد مىگفتند و باقى قصه زيد با تحقيق باقى آيت در كتاب نكاح خواهد آمد إن شاء الله تعالى .
ومراد از انعام خداى تعالى بر زيد توفيق اوست با سلام زيرا كه اسلام اشرف نعمتهاى اوست .
ومراد از انعام پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم آزاد كردن اوست با ساير مرحمتها كه در باره ء او فرموده زيرا كه آزادى وخلاص شدن از ذل بندگى از نعمتهاى عظيميست .
و از اين جهت آيت مذكوره دلالت مىكند بر مشروعيت وفضيلت اعتاق ( 1 ) .
هامش
( 1 ) از آيه ء كريمه مستفاد مىگردد كه خداى تعالى براى رفع بدعتهاى دوره ء