او ( ولا تَنْقُضُوا الأَيْمانَ ) بيان حكم يمين است بعد از بيان حكم عهد ونقض در لغت ريسمان بازى كردنست و استعمال او بمعنى باطل گردانيدن عهد ويمين نيز شايع است بر سبيل مجاز ( 1 ) .
هامش
عهد است به جهت وجود واو عاطفه كه دليل بر تغاير است .
پس در حقيقت آيه ء شريفه متضمن بيان دو حكم است : ( يكى ) عهد عقدى ( ديگرى ) عقد يمين وسوگند به خدا و بنا بر اين خلاصه معناى آيت مذكوره اينست كه :
حق سبحانه مىفرمايد : وقتى كه براى انجام چيزى ( شرعى مباح ) عهد وپيمان نموديد با ذكر و عهد خداى تعالى وفا كنيد .
و همچنين زمانى كه قسم خورديد به خدا پس از محكم نمودن آن قسمهاى خود را نشكنيد وحال آن كه خداوند تعالى را در عهد وسوگند خودتان كفيل و شاهد گرفته ايد به جهت اين كه خدا مىداند آن چه را كه مىكنيد .
پس نتيجه اينست :
عدول وتجاوز از عهد وپيمان عقدى انشائى جائز نيست چون كه خداوند متعال شاهد وناظر به افعال واعمال بندگان بوده منتقم است در صورت مخالفت ونقض پيمان وسوگند .
( 1 ) نقض در لغت بمعنى شكستن وباز كردن است و استعمال آن در نقض غزل و ريسمان بازى كردن مانند استعمال در نقض عهد وپيمان وسوگند بعنوان حقيقت است نه مجاز و نه استعاره زيرا كه كلمه ء نقض در تمامى موارد در يك معنى استعمال شده است هر چند شكستن وباز كردن هر چيز نسبت به خودش بوده و از ديگرى متفاوتست در خارج و اين تفاوت خارجى موجب تفاوت معناى موضوع له نمىشود پس عهد وپيمان وسوگند اموريست اعتبارى واقعى نقض آنها برابر ابطال است چنانچه نقض وباز كردن تارهاى ريسمان هم ابطال بسته شده ومغزول آنست واختلاف در متعلق مانند اختلاف در مصداق موجب تغيير لفظ از معنى موضوع له نمىشود تا مجاز و يا استعاره لازم آيد چنانچه در محلش مفصلا بيان گرديده است .