وضمير : ( عَلى حُبِّهِ ) راجع است به طعام يا به خداى تعالى و كلمه ء على بر تقدير اول بمعنى مع است يا صله اشتمال مقدر و بر تقدير ثانى بمعنى لام علت است يا صله بناء مقدر يعنى بنا بر محبتى كه به خداى تعالى داشتند .
ومراد از اسير اسير مسلم است يا اسير كافر يا قرضدار بر اختلاف اقوال مفسران .
ومخفى نيست كه آيت مذكوره دالست بر وجوب وفا كردن به نذر مطلقا از جهت دلالت بر آن كه وفاء ناكردن به نذر موجب خوفست از عذاب روز قيامت و اگر واجب نبودى بر ترك او خوف عقاب نبودى .
الاية الثالثة قوله تعالى فى سورة بنى اسرائيل : ( وأَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا ) ( 24 ) .
يعنى وفاء كنيد بعهد خود به درستى كه عهد پرسيده خواهد شد ازو روز قيامت .
متبادر از عهد معنى شرعيست ومتبادر از سؤال پرسيدنست ازو كه وفاء كرده اند به او يا نى و اختيار صيغه ء ماضى و اسم مفعول با آن كه اين سؤال در روز قيامت خواهد بود تنبيه است بر تحقق وقوع آن .
و اين آيت دلالت مىكند بر وجوب وفاء كردن بعهد ( 1 ) از دو وجه : ( يكى )
هامش
( 1 ) اشكالى در دلالت آيه ء شريفه بر وجوب وفاء بعهد نيست ولى اشكال در اينست كه مراد از عهدى كه واجب الوفاء است كدام عهد است جمعى قائلند كه مراد از عهد مذكور در آيه عهد وصايت بمال يتيم ونحو آن است به قرينه قوله تعالى ( ولا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ ) الخ كه پس از نهى از نزديكى به مال يتيم امر به وفاء عهد مىكند به تعليل اين كه عهد وپيمان مورد سؤال است وجمعى قائلند كه مراد عهد ايمان به خداست كه مشتمل است به مقتضاى ايمان عمل بجميع آن چه از طرف حضرت حق آمده از اصول عقايد وفروع دين وجمعى قائلند كه مراد از عهد مسئول عنه مطلق عهود است خواه