ومخوريد مالهاى ايشان را بطريق اسراف وتعجيل از ترس آن كه بزرگ شوند ومالهاى خود را بگيرند و هر كس از شما كه باشد توانگر بايد كه اجتناب كند از مال يتيمان و هر كس از شما كه درويش باشد پس بايد كه بخورد از مال ايشان به حساب اجرة محافظت آن به قدر حاجت پس هر گاه كه باز گردانيد بسوى يتيمان مالهاى ايشان را پس گواه گيريد بر ايشان وبس است خداى تعالى از روى دانش وحساب آن چه مىدهيد به ايشان .
بدان كه ابتلاء در اصل لغت بمعنى امتحان وآزمايش كردن است ومصيبت را از آن جهت بليت گويند كه متضمن آزمايش مصيبت زده است كه صبر مىكند يا جزع مىنمايد .
ويتامى جمع يتيم است ( 1 ) و به او در عرف كودكى را گويند كه پدرش مرده باشد از يتم بمعنى تنهائى و از اين جهت در يكتا را يتيم خوانند .
هامش
( 1 ) يتيم بى پدر است لطيم بى ابوين عجى مانند غنى بى مادر كه از ديگران شير مىخورد چنان كه جوهرى تنصيص كرده است .
( بدان كه ) نكته اى كه در آيات شريفه يتيم را وصف موضوع در عقد وضع قرار داده اينست كه زنده بودن مادر ومرده شدن آن دخيل در حكم نيست به جهت عدم ولايت مادر و اما پدر به سبب ولايت آن مادامى كه زنده و داراى شرايط ولايت است حفظ حقوق وى راجع به آن است مربوط به ديگرى نيست :
به سبب ولايت اصالتى آن در حفظ فرزند و اموال وى تا به حد بلوغ ورشد و انس و پس از مردن پدر بايد براى حفظ صغار و اموال ايشان اوصياى پدر و يا كسانى كه حاكم شرع تعيين مىكند در حفظ صغار و اموال ايشان مواظبت را مراعات داشته باشند تا به وقتى كه رشد و كمال در ايشان تحقق يابد چنان كه از آيات استفاده مىشود از اينست كه بعنوان ووصف يتيم صغار امور صوف ومعنون گردانيد نه بعنوان لطيم و نه بعنوان عجى .