عمر در حضور دو گواه عدل از مسلمانان اگر ميسر نشود و اگر ميسر نشود چنان كه در سفر مىباشد در حضور دو گواه از كافران ذمى كه امين باشند در دين خود و باقى احكام وصيت از روايات اهل بيت عليه السّلام معلوم گردد چنان كه در كتب اصحاب مذكور است .
الاية الخامسة قوله تعالى فى سورة النساء : ( وابْتَلُوا الْيَتامى حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ ولا تَأْكُلُوها إِسْرافاً وبِداراً أَنْ يَكْبَرُوا ومَنْ كانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ومَنْ كانَ فَقِيراً فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وكَفى بِالله حَسِيباً ) ( 6 )
يعنى آزمايش كنيد اى وصيان يتيمان را بر آن كه هر گاه بالغ شوند ( 1 ) پس اگر دريابيد ازيشان عقل معاش پس بر گردانيد بسوى ايشان مالهاى ايشان را
هامش
نمىكنند ( هشتم ) اصولا بايد از خداوند تعالى ترسيد شهادت دروغ نداد وكتمان شهادت ننموده زيرا هر دو عمل فسق است .
( 1 ) يعنى به حدى مىرسند كه قدرت و توانائى به زناشويى داشته باشند نه مجرد بلوغ به سن ( 15 ) و نه بلوغ با احتلام از جهت اين كه ممكن است كه پيش از رسيدن به پانزده سالگى محتلم باشند پس در آن وقت يتم منقطع مىشود و ممكن است كه تا به هجده و بيست سالگى محتلم نباشند با حصول بلوغ به نكاح پس در اين صورت حجر از وى مرتفع مىشود پس از بلوغ به نكاح قدرت و توانائى به ازدواج وزناشويى خواه بالغ به سن باشند يا نه وخواه محتلم باشند يا نه .
پس معنى آيه چنين مىباشد :
يتيمان را آزمايش كرده تشخيص دهيد كه عقل آنها به حدى رسيده است كه قدرت و توانائى به زناشويى وقدرت بر مواقعه وانزال منى باشند پس در اين صورت عقل ورشد مالى ايشان را هم ملاحظه كنيد در صورت تحقق بلوغ نكاح ورشد ، اموال ايشان را رد كنيد وگر نه وصايت وولايت منقطع نمىشود .