مرويست از امام محمد باقر عليه السّلام كه وليد بن مغيرة در ايام جاهليت ربا خوار بود و چون مسلمان شد از رباى او كه در نزد قوم ثقيف داشت چيزى مانده بود پس خالد پسر وليد بعد از آن كه مسلمان شد خواست كه بگيرد از ايشان آن بقيه را پس اين آيت نازل شد .
ومخفى نيست كه قول او ( إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ) مبالغه است در نهى از ربا زيرا كه مشعر است به آن كه ايمان مستلزم ترك رباست و از اينجا لازم مىآيد كه گرفتن ربا مستلزم كفر باشد .
و در قول او ( فَأْذَنُوا ) دو قرائتست : ( يكى ) سكون همزه وفتح ذال از اذن بمعنى علم يعنى بدانيد وقوع حربى را از خداى تعالى ورسول او با شما و ( ديگرى ) مد همزه وكسر ذال از ايذان بمعنى اعلام يعنى بدانانيد ديگران را كه حربى از خداى تعالى ورسول او با شما واقع خواهد شد ومآل هر دو قرائت يكى است و بر هر تقدير مراد از حرب رسول همان حرب خداى تعالى است و ذكر او جهة تأكيد ومبالغه است يا مراد حرب خداى تعالى به آتش دوزخ است وحرب رسول او به قتال و بر هر تقدير تنكير حرب از جهة تعظيم ومبالغه است و در اين كلام نيز غايت مبالغه است در نهى از ربا زيرا كه دالست بر آن كه گرفتن ربا موجب حرب عظيم است از خداى تعالى ورسول او صلى الله عليه وآله وسلَّم و در قول او ( وإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ ) ( 1 ) مبالغه ء ديگر است در آن چه مفهوم اين كلام آنست كه اگر توبه
هامش
( 1 ) جمله ء ( وإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ ) بيان قول خداى تعالى ( اتَّقُوا الله وذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا ) است يعنى هر گاه توبه كرديد و به مقتضاى ايمان به خدا عمل كرديد پس شما راست اصل مال و سرمايه شما ظلم نكنيد به زياده گرفتن ومظلوم هم نمىشويد به ترك زياده بلكه حق ثابت بهر دو طرف اخذ رأس مالست فقط و آيه شريفه دليل است بر اين كه آن چه واجب الرد واخذ است همانا رأس المال است و اين جمله منافات ندارد با عدم وجوب رد