وقول او ( أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ ) صفت أمة است واشارتست بوجه خبريت .
ومراد از اخراج خلق است وقول او ( لِلنَّاسِ ) وضع ظاهر است در موضع ضمير يعنى لهم يعنى مخلوق شده اند از براى نفع گرفتن ايشان از يكديگر .
وقول او ( تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ ) تا آخر استينافست جهت بيان انتفاع ايشان از يكديگر و احتمال دارد كه حال باشد از فاعل ( اخرجت ) جهت بيان انتفاع مذكور ومراد از ايمان به خداى تعالى ايمان معتدٌّ به است به خداى تعالى چنان كه متبادر است و آن مستلزم ايمانست بجميع آن چه پيغمبر صلى الله عليه وآله وسلَّم آورده است بالضرورة وپوشيده نماند كه آيت مذكوره دلالت مىكند بحسب ظاهر بر حسن امر معروف و نهى منكر بلكه بر وجوب ايشان از جهت سببيت ايشان خيريت فاعل ايشان را از انام مثل ايمان به خدا و بر وجوب يعنى ايشان ( 1 ) چنان كه متبادر است .
الاية الثانية قوله تعالى فى سورة آل عمران ايضا : ( ولْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ
هامش
( 1 ) مستفاد از اين آيه وجوب عينى امر بمعروف و نهى از منكر است ولى خطاب خاص است بر جمعى كه داراى صفت اخراج بر دعوت باشند والبته اين صفت مشتمل بر عموم افراد مسلمانان نيست چون كه قسمتى ازيشان متمكن از اين دعوت نيستند يا از جهت استيلاء جهل در آن يا از جهت عدم قوه ء عاصمة در ايشان بنا بر اين خطاب ( كنتم ) راجع بر كسانى است كه براى اين امر مهم اخراج وايجاد باشند مثل النبي ( ص ) وعلى بن ابى طالب ( ع ) والحسن والحسين والتسعة المعصومين عليهم السلام چنانچه در تفسير عياشى از ابى بصير از حضرت صادق ( ع ) منقولست كه آيه ء ( كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ ) نازل گرديده در خصوص حضرت رسول ( ص ) واوصياء وى خاصة .
ومراد از امت امتى است كه دعوت حضرت ابراهيم ( ع ) در حق ايشان مستجاب گرديد نه عموم است .