و احتمال دارد كه بدل يا عطف بيان باشد از ( الذين اخرجوا ) در سابق آيت كه محلا مجرور است بدل يا عطف بيان است از ( الذين ) در قول او ( أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وإِنَّ الله عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ ) ( 40 ) ومىتواند بود كه اين ( الذين ) نيز بدل يا عطف بيان باشد از ( الذين ) مجرور در ( للذين ) .
و دور نيست كه : ( الَّذِينَ أُخْرِجُوا ) محلا مرفوع مبتدا باشد و اين ( الذين ) محلا مرفوع خبر باشد وجمله هاى مذكوره در ما بين ايشان جمله هاى معترضه باشند ميان مبتدا وخبر .
و بر هر تقدير مقصود از اين كلام مدح وثناى جمعيست كه سابقا مذكور شده اند به اقامت الصلاة وايتاء زكات وامر بمعروف و نهى منكر .
و چون اين اوصاف به قصد مدح وثناء مذكور شده اند آيت مذكوره دلالت كند بر حسن امر معروف و نهى منكر بلكه بر وجوب مثل اقامت صلاة وايتاء زكات .
و آيات داله بر وجوب امر معروف و نهى منكر فى الجملة بسيار است مثل قول خداى تعالى : ( وأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ ) ( آيه ء 114 سوره ء حج ) يعنى وبيم ده از عذاب خداى تعالى خويشان نزديكتر خود را ( 1 ) وقول او ( قُوا أَنْفُسَكُمْ وأَهْلِيكُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ والْحِجارَةُ ) ( آيه ء 6 سوره ء تحريم ) يعنى نگاه داريد خود را به امتثال اوامر ونواهى خداى تعالى وفرزندان متعلقان خود را تكليف ايشان به امتثال اوامر ونواهى خداى تعالى از آتشى كه آتشگيره ء او
هامش
( 1 ) مستفاد از اين آيه وجوب عينى انذار ( امر بمعروف و نهى از منكر ) به حضرت رسول اكرم صلى الله عليه وآله وسلَّم است .