الدُّنْيا ) ناظر است در آن ( 1 ) پس آن كه بعضى مخالفان گفته اند كه پيغمبر صلى الله عليه وآله وسلَّم عصيان نمود در اين قضيه به اجماع ليكن معين نيست كه آن عصيان كدام است و ظاهر آنست كه در ترك كشتن بسيار است كافران را .
سخنى است مبنى بر كمال ضلالت وجهالت چنان كه عادت ايشانست لعنة الله عليهم اجمعين .
واسرى جمع اسير است مثل جرحى وقتلى كه جمع جريح وقتيلند .
و بعضى قراء اسارى خوانده اند واو نيز جمع اسير است .
ومراد از عرض دنيا متاع دنياست از عروض بمعنى حدوث وعدم ثبات .
ومراد از اراده ء آخرت اراده ء ثواب آخرت است بحذف مضاف واقامت مضاف اليه در مقام او .
ومراد از ( مِمَّا غَنِمْتُمْ ) فديه ء اسيرانست چنان كه متبادر است در اين مقام يا غير او از غنيمتها وطيبا صفت كاشفه يا مؤكده ء حلالا است .
و احتمال دارد كه حلالا اشارت باشد بحسن شرعى وطيبا بحسن طبيعى وقول او ( يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ ) تا آخر اشارتست به بشارت اصحاب پيغمبر
هامش
( 1 ) آيه شريفه نص است در اين كه ذم بر مؤمنان است كه اصرار در اخذ فديه كردند از اسيران نه بر حضرت پيغمبر ( ص ) و آيه ء ( ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الأَرْضِ ) در تأييد قول حضرت رسول ( ص ) نازل شده است چون كه آن حضرت اخذ فديه را مكروه داشت و همچنين ( تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا والله يُرِيدُ الآخِرَةَ ) نص است در اين كه اراده ء عرض ومتاع دنيا كه فديه است راجع به مخاطبين كه ( اصحاب پيغمبر ) است نه خود پيغمبر و با اين صراحت نمىتوان نسبت ذم وعصيان را به پيغمبر داد خصوصا با ملاحظه ء عصمت كه با ادله ء عقلية ونقلية ثابت شده است وقول مخالفان ناشي از خلافست .