كسى است كه مىگويد اى پروردگار ما بده در دنيا جزاى نيكو و در آخرت جزاى نيكو و نگاه دار ما را از عذاب آتش دوزخ اين مردم كه مذكور شدند مر ايشان راست حصله اى از آن چه كسب كرده اند وخداى تعالى تند حسابست مر اعمال بندگان خود را ( 1 ) .
بدان كه مراد از قضاء در اين آيت اداءست يا مطلق به جاى آوردن عامتر از اداء و قضاء و ( مناسك ) جمع منسك مصدر ميمى است يعنى عبادات يا اسم مكان يعنى جاى عبادات بحذف مضاف يعنى عبادات مناسك خود را .
هامش
( 1 ) خلاصه ء مفاد آيه ء كريمه به قرار ذيل است :
1 - اين كه پس از اداى مناسك حج لازمست خدا را ياد كردن ونعمتهاى دنيا و آخرت را از وى طلب نمودن .
2 - اين كه دعاء و ذكر خدا از روى خلوص نيت و با كمال جديت باشد و در صورت برآورده نشدن حاجت ومرام نبايد اعراض كرد بلكه مانند يادآورى پدران بلكه محكمتر از آن ياد آورى كرده تا حوائج خود را از خدا برآورده نمايد .
3 - اين كه مقصود از دنيا منحصر بمال وجاه نبوده بلكه منظور ترقى همه ء ملت اسلام وتفوق آنها به ملل دنياست .
4 - اين كه اشخاصى كه خواسته ء خود را منحصر بمال دنيا نموده در آخرت از فيض رحمت خدا محرومند .
5 - اين كه بايد از محاسبه ء الهى ترسيد در دنيا به نيكوكارى طبق فرموده ء خدا رفتار نموده از محرمات اجتناب كرد .
6 - خواستن اعمال حسنه ومعاش نيكو در دنيا وتقاضاى بهشت ونيكويى در آخرت ونجاة از آتش دوزخ بايد از خدا باشد .
7 - زندگانى خوش و حلال در دنيا و ثواب آخرت سزاى عمليست كه در دنيا كسب نموده اند .