ومخفى نماند كه آيه ء مذكوره دلالة مىكند بر جواز كسب در حج ( 1 ) و بر وجوب وقوف در مشعر الحرام بعد از وقوف در عرفات و وقت وقوف به عرفات از زوال آفتابست تا غروب او و روز نهم ذى الحجة در حالة اختيار و تا طلوع صبح صادق در روز دهم در حالة اضطرار و وقت وقوف به مشعر از طلوع صبح صادق است تا طلوع آفتاب در روز دهم ذى الحجة در حالة اختيار تا زوال آفتاب در همين روز در حالة اضطرار و اين هر دو وقوف از اركان حجاند وبترك هر دو حج باطل مىشود نه به ترك يكى سهوا چنان كه روايات اهل البيت مبين آنست ( 2 )
هامش
( 1 ) بدان كه تجارت و طلب روزى منافى با حج نيست چون كه خداوند متعال ما را به ترك تجارت امر نكرده نه در ايام حج و نه در ساير حالات بلكه طلب كسب براى خود و اهل و عيال و توسعه به جامعه ء اسلامى امريست مرغوب ومستحسن در نظر خدا .
چه اگر تجارت نباشد حج امكان ندارد بلكه تشكيل جامعه ء اسلامى منحل مىگردد .
از اينست كه در حج نفع دنيا و آخرت منظور گشته است هر چند كه ملت اسلامى غالبا منفعتى را كه از حج بدين وملت عايد مىشود فراموش كرده به طورى كه فقط به ظاهر اعمال دقت مىكنند به وجهى كه اغراض مقصوده ء خدائى از اين كنگره ء بزرگ اسلامى از ميان رفته است اميد اين كه خداوند به نظر لطف مسلمانان را مشمول رحمت خود قرار داده حجت خود ( حضرت ولى عصر عليه السلام ) را آشكار فرمايد تا اين كه مسلمانان در اثر پرتو آن چراغ هدايت راه حق وحقيقت را گرفته تجديد بيعت نموده اغراض الهى را درك نمايند و به سرپرستى آن امير حاج معصوم مناسك حج بيت الله الحرام را اداء نمايند ( اللهم ارنا الطلعة الرشيدة والغرة الحميدة ) .
( 2 ) خلاصه ء مفاد آيه ء كريمه اموريست به ترتيب :
1 - اين كه موقع حج كسب و داد ستد به همه انواع محلله ء آن آزاد است چنانچه مىفرمايد ( لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ ) .
2 - اين كه بايد جماعت حاجيان از عرفات به مشعر الحرام كوچ وحركت كنند . چنانچه