تفث اداى مناسك حج باشد ليكن برين تقدير كلمه ء ثم به ظاهر خود نيست مگر آن كه تخصيص كنند تفث را به مناسك كه بعد از ذبح است .
وعطف طواف بيت عتيق برين تقدير عطف خاص باشد بر عام جهت اهتمام بشأن او مثل عطف ملائكه بر جبرئيل .
وپوشيده نماند كه از عبارت صحاح اللغة چنان مستفاد مىگردد كه تفث عبارتست از ازاله ء اوساخ احرام نه از نفس آن اوساخ .
و ظاهر آنست كه مراد ابن عباس نيز از مناسك حج مناسك مخصوصه ء مذكوره است وبرين تقدير اشكالى نيست بر تفسير ابن عباس نيز بلكه مآل هر دو تفسير يكيست و تفسير ابن عباس مرجح است به موافقت لغت وسلامت از حذف .
ومراد از ( بيت عتيق ) كعبه است ووجه تسميه او به عتيق آنست كه عتيق بمعنى قديم است وبناى اين بيت نيز قديم است زيرا كه آدم عليه السّلام بنا كرده او را بعد از آن ابراهيم عليه السّلام يا آنست كه عتيق بمعنى كريم است چنان كه اسبان نيك را عتاق گويند وكرامت اين بيت ظاهر است يا آنست كه عتيق بمعنى آزاد كرده شده است از غرق در طوفان نوح عليه السّلام .
وقول او ( فَكُلُوا ) التفاتست از غيبت به خطاب .
وقول او ( ثُمَّ لْيَقْضُوا ) التفاتست از خطاب به غيبت .
وقول او ( ولْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ) دالست بر وجوب حج اسلام با شرايط معتبره ببيان پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم و اهل بيت عليهم السّلام .
وقول او ( ولْيُوفُوا نُذُورَهُمْ ) دالست بر وجوب وفاء كردن به نذرها كه از حاجيان
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 344
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٤٤