( آتيتم وجه الله ) بمعنى توجه واقبال خداى تعالى است يعنى رضاى او وقول او ( فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ ) جمله ايست خبر مبتدا وفاء بمعنى جزاست به جهت تضمن مبتدا معنى شرط را وقول او فاولئك التفات است از خطاب به غيبت .
ومخفى نماند كه اين آيه دال است بر آن كه دادن زكات از روى اخلاص موجب مضاعف شدن ثواب مقرر جنانست و اين ده چندان است چنان كه آيه ء : ( مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها ) يعنى كسى كه نيكويى به جاى آورد پس مر او راست از خداى تعالى بر سبيل تفضل ده برابر ثواب عدل آن مبين آنست و از اينجا لازم مىآيد كه زكات از روى اخلاص از افضل عبادات باشد و به معونت روايات صحيحه معلوم مىشود كه واجبست .
الاية الخامسة قوله تعالى فى سورة التوبة : ( إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ والْمَساكِينِ والْعامِلِينَ عَلَيْها والْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وفِي الرِّقابِ والْغارِمِينَ وفِي سَبِيلِ الله وابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ الله والله عَلِيمٌ حَكِيمٌ . ) ( 60 ) يعنى اينست وجز اين نيست كه صدقه هاى واجبه مر فقيران راست ومر مسكينان راست ومر سعى كنندگان راست در اخذ صدقات ومرجع مخصوص را از كافران به جهت الفت دادن دلهاى ايشان ومر قرض داران را ومر بنده ها را جهة خلاص كردن ايشان از بندگى بر وجهى كه مذكور شود ومر مصالح مسلمانان را ومر محتاجان را در غير شهر خود اگر چه در شهر خود توانگر باشند در حالتى كه صرف صدقات به جماعت مذكورين فرض است بر مكلفان از نزد خداى تعالى وخداى تعالى داناست به استحقاق اين جماعت و همه ء كار او به مقتضاى حكمست ( بدان كه ) سبب نزول اين آيه آن بود كه چون بعضى منافقان عيب كردند رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم را در قسمت صدقات وگفتند كه هر كسى را كه دوست مىدارد صدقه مىدهد در حق ايشان نازل شد آيه ء سابق بر اين آيه و آن قول اوست ( ومِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ )
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 294
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٩٤