محققان اصحاب است پس لا جرم آيت مذكوره مصروف شود از ظاهر به قرينه ء روايت .
وقول او ومما اخرجنا لكم من الارض اشارتست بوجوب زكات شرعى يا بوجوب يا ندب تصدق از غلات وثمار به شرايطى كه از روايات صحيحه مستفاد مىگردد و در محلش به تفصيل مذكور است .
و داخل كردن معادن در ( مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الأَرْضِ ) چنان كه بعضى گمان برده اند واستدلال كرده اند به اين آيت بر وجوب زكات در معادن بعيد است و همچنين بعيد است داخل گردانيدن خمس دادن در انفاق چنان كه بعضى ارتكاب نموده اند واستدلال كرده اند به اين آيت بر وجوب آن وقول او ( ومنه ) احتمال دارد كه متعلق باشد به خبيث يعنى قصد مكنيد خبيث را از مال وبرين تقدير مفعول ( وتنفقون ) مقدر باشد يعنى ( تنفقون منه ) يعنى در حالتى كه نفقه مىدهيد از خبيث نمىگيرند او را از كسى در عوض حق خود و احتمال دارد كه متعلق باشد به ( تنفقون ) وتقديم او جهة اختصاص باشد يا اهتمام .
يعنى قصد مكنيد خبيث را در حالتى كه ازو نفقه مىدهد ونمىگيريد او را و بر هر تقدير ( تُنْفِقُونَ ) حال مقدره است از فاعل ( لا تَيَمَّمُوا ) وقول او ( ولَسْتُمْ بِآخِذِيهِ ) معطوفست برو يا حال است از فاعل او ومراد از قول او ( إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا ) اغماض عين است يعنى پوشانيدن چشم و آن كنايه است از مساهله وعدم اهتمام .
الاية الرابعة قوله تعالى فى سورة الروم : ( و ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ الله فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ ) . ( 39 ) يعنى و آن چه مىدهيد از جمله ء زكات مال خود در حالتى كه اراده مىكرده باشيد در آن دادن زكات رضاى خداى تعالى را پس شما زياده كنندگانيد ثواب را به سبب آن زكات دادن به اخلاص ( بدان كه ) كلمه ء ما در ( ما آتَيْتُمْ ) موصوله است يا موصوفه و بر هر تقدير مبتداييست متضمن معنى شرط وقول او ( تُرِيدُونَ ) حال است از فاعل
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 293
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٩٣