سؤال مىكند و بعضى گفته اند كه به عكس است .
و بعضى گفته اند كه فرق ميان ايشان به اعتبار صحت و مرض است و فقير محتاج گير است ومسكين محتاج تن درست واكثر فقهاء برآنند كه فقير وو مسكين شريكند از آن كه مال مؤنه سال خود و عيال واجب النفقه ء خود مىشود و فرق ميان ايشان به اعتبار قلت وكثرت احتياج است .
پس بعضى گفته اند كه فقير بد حالتر است يعنى محتاجيست كه نه مال دارد و نه كسبى ومسكين آن كه كسبى يا مالى دارد ليكن كافى نيست او را .
ومؤيد اين قول است تقديم فقراء در آيت واشتقاق فقر از فقار كه عبارتست از استخوان پشت به جهت آن كه گويا شدت احتياج استخوان پشت او را شكسته است وقول خداى تعالى : ( أَمَّا السَّفِينَةُ فَكانَتْ لِمَساكِينَ ) يعنى اما كشتى پس بود مسكينان را خواه مالك آن بوده باشند وخواه خير و آن كه پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم پناه برد از فقر به خداى تعالى و سؤال نمود مسكنت را .
چنان كه در روايت آمده كه گفت ( اللهم انى اعوذ بك من الفقر واسألك المسكنة ) يعنى بار خدايا پناه مىآورم به تو از فقيرى ومىطلبم از تو مسكينى را .
و بعضى گفته اند كه مسكين بدحالتر است وبعكس تفسير مذكور تفسير كرده اند .
ومؤيد اينست اشتقاق مسكين از سكون به جهت آن كه گويا شدت احتياج قوت حركت در او نگذاشته وقول خداى تعالى : ( أَوْ مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ ) يعنى محتاجى را كه از شدت احتياج بر خاك خسبيد .
و روايت ابو بصير از امام جعفر صادق عليه السّلام كه گفت ( الفقير الذي لا يسأل والمسكين اجهد منه والبائس اجهدهم ) يعنى فقير آن محتاجيست كه چنان مضطر نيست كه گدائى كند ومسكين
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 297
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٩٧