به مسجد الحرام يا بيت المقدس چنان كه مرويست از امام صادق عليه السّلام كه سبب نزول اين آيت قريش بودند كه منع كردند پيغمبر را از مسجد الحرام در سال حديبيه ( 1 )
الاية الثامنة قوله تعالى فى سورة التوبة : ( إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ الله مَنْ آمَنَ بِالله والْيَوْمِ الآخِرِ وأَقامَ الصَّلاةَ وآتَى الزَّكاةَ ولَمْ يَخْشَ إِلَّا الله فَعَسى أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ ) ( 19 ) يعنى اينست وجز اين نيست كه عمارت مىكنند مسجدهاى خداى تعالى را آن كسان كه ايمان آورده اند به خداى تعالى وبروز قيامت و به پاى مىدارند نماز را ومىدهند زكات را ونمىترسند مگر از خداى تعالى پس نزديكاند آن جماعت كه باشند از جمله ء راه راست يافتگان بدان كه مراد از حصر عمارت مساجد در جماعت مذكورين حصر عمارت معتدٌّ به مساجد است كه مشتمل باشد بر كمال اخلاص ومترتب مىشود بر آن ثواب كامل يعنى عمارت مقبوله ء كامله مساجد از كسى واقع مىشود كه جامع اين صفات كمال باشد و از غير او مقبول
هامش
( 1 ) فاضل مقداد رحمه الله در كنز العرفان احكامى چند از آيه ء شريفه استفاده نموده است :
( اول ) اين كه وجوب اتخاذ مساجد ، به جهت اين كه تعمير مسجد و تأسيس آن اقامه ء شعاير دينى است . و اين وجوب از قبيل وجوب كفائى است زيرا كه مقتضاى اصل عدم وجوب بر جميع مكلفان است .
( دوم ) وجوب تعمير خرابى مساجد ، از جهت اين كه اهمال از تعمير باعث تخريب مساجد مىباشد اين هم از جمله ء منهيات در شرع مقدست چنانچه آيه با صراحت لهجه خراب كننده را ظالم معرفى نموده است .
( سوم ) وجوب تعمير مساجد از لحاظ عبادت و ذكر خدا ، تا اين كه تعطيل مسجد لازم نيايد و اين هم از قبيل واجب كفائى است نه عينى .
( چهارم ) استحباب اتخاذ مسجد بر هر فرد مسلمان ، زيرا كه هر واجب كفائى مستحب عينى است .