مىباشد ؛ اما همان اندك بيانگر بصيرت و بىغرضى وى است . اين رياضىدان بزرگ در نقشه كشى دقت نظر و مهارت بسيار داشته و هيچ يك از جهانگردان نتوانستهاند خط سير سفر و نقشهها را بدان درستى و روشنى كه او كشيده است رسم كنند .
كليساى وانگ اصفهان در سال 1655 ميلادى برابر 1034 خورشيدى هنگامى كه خلافت اعظم ارامنه در اوچ كليسا به عهدهء هاكوپ و خليفهء جلفا داويد بود ساختمان كليسا وانگ دونگ آغاز گرديد و در سال 1664 ميلادى برابر 1043 خورشيدى مقارن با بيست و دومين سال پادشاهى شاه عباس دوم به پايان رسيد . اين كليسا و ضمايم آن از وجوه خيريّه مردم خيّر جلفا ساخته شده است .
عمارت موزه كليسا در سال 1905 ميلادى برابر 1284 خورشيدى بنا گرديده و چاپخانهاش در سال 1639 ميلادى برابر 1018 خورشيدى داير گرديده و نخستين كتابى كه در اين چاپخانه به طبع رسيده شرح حال پدران روحانى يا هارانس وارگ است كه در 705 صفحه به سال 1644 ميلادى برابر 1020 خورشيدى طبع شده است .
چاپخانه موصوف به همت خليفه خاچاطور كيسارانسى ايجاد و داير گرديده است .
ا - كمپانى هند شرقى انگليس در سال 1615 ميلادى برابر 993 خورشيدى ريچارد استيل
Richard Steele
و جان گروتر
Yohngrowther
را براى داير كردن باب تجارت با ايران به اصفهان فرستاد . اين دو پس از ورود به پايتخت ايران و مذاكرات لازم با وزيران موفق به جلب حمايت و موافقت شاه عباس كبير شدند . و شاه پس از پايان يافتن مذاكرات فرمانى صادر كرد كه طبق مفاد آن مردم ايران از هر طبقه موظف بودند از انگليسيانى كه وارد ايران مىشدند به گرمى پذيرايى كنند .
استيل و كروتر بندر جاسك را براى آغاز كردن فعاليتهاى تجارى خود مناسب شمردند .
سال بعد مدير شركت سرپرستى را موسوم به ادوار و كومك
Edward Commeck
با كشتى جيمز
Jamses
به ايران فرستادند . او در اوايل سال 1616 وارد شيراز شد و در آن جا تجارتخانهاى داير كرد . متعاقب آن در همان سال در اصفهان ، و دو سال بعد در جاسك تجارتخانهاى گشود .
در سال 1622 نمايندگان شركت را دولت ايران در بيرون راندن پرتغاليها از هرمز مساعد كردند . در سال 1623 كمپانى هند شرقى هلند نيز در ايران مستقر بود ، و با كمپانى هند شرقى انگليس به رقابت پرداخت . پس از مرگ شاه سليمان كه روز 29 ژوئيه 1694 اتفاق افتاد فعاليتهاى هر دو كمپانى هند شرقى انگليس و هلند در ايران موقتا متوقف شد .
رود كورا رود بزرگى است . مرا اعتقاد بر اين است كه از دجله كمتر نباشد . مگيهاى بزرگ در او كار مىكنند . يك قسم ماهى كه موسوم به قزل بالق است ، در اين آب صيد مىكنند . ماهى ديگر هم كه موسوم به شاه ماهى است در همين آب گرفته مىشود . شاه ماهى پر بزرگ نمىشود ولى قزل بالق به قدر ماهى آزاد گرفته مىشود . گويا در اقسام ماهيهايى كه در همه جا صيد مىشود بهتر از اين دو قسم ماهى نباشد ، خاصه ماهى قزل . از قرارى كه مذكور شد از شيلات ماهيگيرى همين رود كر ، سالى زياده از يك ميليون منات كه هر مناتى چهار قران و پنج