تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1912

مساهمون:

ص١٩١٢
ميل فاصله است . « تاورنيه » شارل يازدهم پادشاه سوئد تصميم كرد هيأتى به رياست لودويك فابر يتيوس
Lodwich Fabritius
به ايران بفرستد . وى كامپفر آلمانى را كه در علوم پزشكى و طبيعى تبحر داشت به سمت طبيب هيأت انتخاب كرد . اين هيأت در سال 1683 ميلادى برابر 1062 خورشيدى از استكهلم حركت كرد ؛ از هشتر خان گذشت ، وارد شماخى حاكم نشين شيروان شد كه هنوز جزو كشور ايران بود . هيأت از راه رشت وارد قزوين شد و پس از سه هفته اقامت در اين شهر از طريق ساوه و قم و كاشان به اصفهان درآمد - سىام مارس 1684 - كامپفربيست ماه در اين شهر ماند و در تمام طول اين مدت با پررافانل دومانس مناسبات دوستانه داشت . در اين هنگام شوق سفر به هند و مناطق دور چنان وى را برانگيخت كه از هيأت جدا شد و به عنوان پزشك و جراح هلنديهاى مقيم ايران به آنان پيوست . در اواخر سال 1685 ميلادى - 1064 خورشيدى - به قصد رفتن به بندر عباس از اصفهان بيرون شد و وقتى در راه سفر به تخت جمشيد رسيد با عزم درست و بينش تمام به نقشه‌بردارى و كشف معانى كتيبه‌هاى آن جا پرداخت . توقف كامپفر در بندر عباس به طول انجاميد و تا سال 1688 ميلادى - 1067 خورشيدى - در آن جا در سمت پزشك باقى ماند و وقتى به اصفهان بازگشت همچنان به نقشه‌كشى از مساجد و كاخهاى سلطنتى و آثار مهم ديگر پرداخت و سه ماه از اين كار نياسود . پس آن گاه در سال 1693 به ميهنش بازگشت . و با سعى و حوصله به تنظيم و ترتيب نوشته‌هايش پرداخت تا پس از آماده شدن به طبع آن همت گمارد . وى درباره درخت خرما كه در نظر وى زيباترين درختان آمده بود و گياه هنگ كه انغوزه از آن گرفته مىشود مطالعاتى عميق و دقيق كرد ، و سرانجام عمر اين عالم و جهانگرد نامى در فقر و بينوايى و تلخى به پايان رسيد . مردم لمگو
Lomgo
همشهريان وى مجسمه‌اش را برپا داشتند . اين نيز گفتنى است كه مجموع نقشه‌هاى ترسيمى كامپفر در بريتيش موزيوم نگهدارى مىشود . كرنليس دوبرئين
Cornelis debruin
هلندى كه نوزده سال عمرش را در كشورهاى اطراف درياى مديترانه به جهانگردى و نقشه‌بردارى گذرانده بود در سال 1701 ميلادى - 1080 شمسى - به عزم ديدن ايران از راه روسيه وارد اين كشور شد و مدت سه ماه در تخت جمشيد به نقشه‌كشى از آثار باستانى پرداخت . وى نظرات تاورنيه را كه گفته بود آثار تخت جمشيد به ديدن و تحقيق كردن نمىارزد مورد ملامت قرارداد و ادعا كرد كه آن جهانگرد فرانسوى هرگز تخت جمشيد را نديده و گرنه چنين سخنانى نسنجيده نمىگفته است . شگفت اين كه نيبور
Niubuhr
كه در سال 1765 - 1144 شمسى - از تخت جمشيد ديدن كرده نقشه‌هاى دو بروئين را مغلوط و نادرست خوانده و وى را مورد سرزنش قرارداده است . از سفرنامهء سه جلدى نيبور فقط قسمتى از جلد دوم آن شارح مسافرت وى به ايران