تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1914

مساهمون:

ص١٩١٤
شاهى پول ايران است در هر سالى و اصل خزانهء دولت روس مىشود . ( سفرنامه سيف الدوله سلطان محمد صفحه 51 ) رود كر را آبى خوش است ، از كوه آيد ، و به حدود گنجه رود و به شمكور و در ميان تفليس گذرد و به كافرشان اوفتد . از مسالك و ممالك اصطخرى ص 159 دكتر هينريش بروگش سفير پروس كه در زمان ناصر الدين شاه به ايران آمده دربارهء رود كور در سفرنامه‌اش نوشته است : جريان اين رود كه از ميان تفليس مىگذرد بسيار تند و كف‌آلود و پر صد است و به سبب جريان سريعش كه از بسترى پر از سنگ مىگذرد قابل كشتىرانى نيست و فقط قايقهاى محكمى كه از تنهء درختان عظيم ساخته شده از عرض رودخانه مىگذرند . گالين بزرگ‌ترين پزشك دنياى قديم در حدود سال 139 پيش از ميلاد در پرگام يكى از شهرهاى اسياى صغير به دنيا آمد . نام اولش نيكن
Nicon
بود ، اما چون طبعى آرام و ملايم داشت پدرش نام او را به گالين
Galien
كه در زبان يونانى به معناى شير خوراكى است تغيير داد . در هفده سالگى رياضى و هندسه و فلسفه را فرا گرفت ، و از آن پس به تحصيل پزشكى پرداخت و در اين كار چندان كوشيد كه در بيست و يك سالگى دربارهء طب كتاب معتبرى نوشت . آن گاه به مسافرت پرداخت و فينيقيه و مصر و فلسطين و آسياى صغير را سياحت كرد . در بيست و هشت سالگى به زادگاهش بازگشت و به تحقيق مسائل طبى پرداخت ، و موفق به كشف موجبات سوء گوارش و طريق درمان كردن اين بيمارى شد . سال دقيق مرگ اين پزشك معروف دنياى قديم معلوم نيست ؛ بعضى محققان برآنند كه در هفتاد سالگى درگذشته است . گرجستان شاهزاده‌نشين كوچكى است واقع ميان بحر خزر و درياى سياه ، و قسمتى از آن محصور ميان متفرعات كوه قفقاز است . آب و هواى گرجستان معتدل و زمينش حاصلخيز است . مردمانش بر اطلاق زيباروى ، خوش اندام ، رشيد ، اما بىقيد و آسان گيرند . به سرزمين خود دلبستگى زياد دارند و جايى را بر وطن خود نمىگزينند . گرجستان جزو روسيه و مركزش تفليس است . كاسپار دروويل موريس دوكوتز بونه دربارهء گرجستان آورده است : با اين كه گرجستان بر اثر ويرانيها و عوارض ناشى از جنگهاى متناوب ، و بلاى بيمارى طاعون و خرابى محصول در بسيار سالها ، و از آنها بدتر اختلافات ميان شاهزادگان مصائب بسيار تحمل كرد . اوضاع كلى بتخصيص وضع اقتصادى آن از زمانهاى گذشته خيلى بهتر است زيرا اصل مالكيت معتبر ، و ماليات منصفانه است . دكتر هينريش بروگس سفير پروس در دربار ناصر الدين شاه در سفرنامه‌اش آورده است : زنان گرجستان همه دلفريب و خيال‌انگيزند . همه زيبايى خيره‌كننده‌اى دارند .