* جاهمندان به شكرانهء اين كه پروردگار به آنان اسباب بزرگى كرامت فرموده بايد فرودستان را در پناه خود بگيرند ، و اگر به سببى سخنى ناهموار از ايشان شنيدند ، يا كارى نادرست از آنان سر زد بر ايشان ببخشايند .
* اگر روزى بزرگى يافتيد با مردمان چنان به نيكويى رفتار كنيد كه اگر بر اثر بازيگرى روزگار جاه و مقام و ديگر اسباب بزرگى شما از ميان رفت بالانشينان با شما همان گونه رفتار كنند ، از آن كه دولت گردندهتر از گوى ميدان است .
* گزند افراد پست و ناداشت بيشتر و خطرمندتر از آسيب رسانى كسانى است كه روح سالم و بازوان ستبر و سر پنجهء زورمند دارند .
* هميشه نمىتوان به تحمل رنج و ستم شكيبا بود ؛ از اين رو بايد به ستمرسيدگان يارى كرد و دندان نابكاران و ستمگران را شكست . اى جاهمندى كه غرق بطر و خواب و خيال شيرينى ، به حال مستمندانى كه ستم پيشگان خواب را بر ايشان حرام كردهاند بينديش . اى كسى كه با خيال آسوده به چابكى مىگذرى ، به همسفرى كه توانايى همراهى ترا ندارد بنگر ؛ اى آن كه غرق ناز و نعمتى ، به بينوايان بپرداز ، و رحمت آور . بينديشيد آنان كه پيش از شما رفتهاند چه كردهاند ، با خود چه بردهاند ، و چه ديدهاند . بدكاران با بارى سنگين از گناه ستم كردن بر بىگناهان رخت از جهان بر بستهاند ؛ و بىگمان بينوايانى كه بار گناهشان سبكتر از پادشاهان بيدادگر است كمتر مورد عتاب و عقاب قرار مىگيرند .
* اگر گوش حقيقت نيوش داريد به شما مىگويم : ما نيز مانند شما بوديم ، بهاى عمر را نشناختيم ، آن را به بيهوده ، و به سر بردن كارهاى نادرست گذرانديم . اگر شما نيز عمر خويش را به باطل مىسپريد به هوش آييد ، بينديشيد چه مايه از عمر خويش را گذراندهايد ، و چه حاصلى از آن به دست آوردهايد .
* كسى كه به ديگران بدى و بىحرمتى نمىكند ، هرگز از كسى نمىترسد .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1095
مساهمون: ژان شاردن
ص١٠٩٥