ايرانيان بودهاند و آتش مىپرستيدهاند بوده است .
گاه شمارى قمرى تقويم مشترك ميان كليه مسلمانان اعم از هر ملت و هر طبقه و هر صنف مىباشد ؛ و آن را ماه شريعت مىخوانند ، يعنى ماه شرعى و قانونى ، همچنين مفهوم روشنى و تابندگى از آن استنباط مىشود . اين كلمه از لفظ شراع گرفته شده كه در زبان عبرى به معنى ماه مىباشد .
نام ماههاى قمرى را حضرت محمّد تعيين كرده و هم او نظم و ترتيبشان داده زيرا پيش از او ماههاى قمرى ميان قبايل مختلف عرب اسامى مختلف و نظام متفاوت داشت ؛ و اقوام عرب زمان جاهليت ماهها را به اسم بتهاى خود نامگزارى كرده بودند ، و پس از اين كه اعراب مسلمان شدند حضرت رسول نام ماهها را بدين صورت كه هست به ايشان آموخت . اما گروهى از محققان معتقدند اين حضرت محمد نبود كه اين اسامى را بر اين ماهها نهاد بلكه كلاب بن مره جدّ سوم پيغمبر با توجه به محصولاتى كه در هر يك اين ماهها به دست مىآيد نام مناسبى براى آنها انتخاب كرد ، و پيغمبر آن اسامى را تأييد و تسجيل نموده است . و من اكنون به اختصار معنى اسم هر ماه و صفت آن را ياد مىكنم .
نخستين ماه محرّم ناميده مىشود و به معنى ماه حرام است زيرا محرم يكى از چهار ماهى است كه در طول آن ماهها دشمنى و جنگ و كشتار ميان قبايل ممنوع بوده ، مردم سلاح خود را به نشان اين كه به كارشان نيست به قلاب مىآويختند ، و با خيال آسوده ، فارغ از تشويش و نگرانى به كشتگرى و چراندن اغنام و احشام مىپرداختند .
دومين ماه صفر و ملقب به مظفر يعنى پيروزى است . زيرا در اين ماه اعراب به جنگ ، و به عبارت رساتر به نهب و غارت مىپرداختند . زيرا جنگهاى اعراب جز راه زنى و تاراجگرى چيزى نبود .
در عجايب المخلوقات آمده كه پادشاهان قديم عرب همان سان كه ايرانيان روزهاى نوروز جشن مىگرفتند ، روز دهم محرم به شادى مىنشستند ، و بر اين اعتقاد بودند كه پروردگار در آن روز گناه نافرمانى آدم و حوا را بخشيد . توفان نوح فرو نشست . سليمان به تخت سلطنت برآمد ، و فرعون و لشكريانش در آب غرقه شدند .
سالها بعد وقتى در چنين روز حضرت حسين بن على كشته شد شيعيان به سوگوارى نشستند و قرنهاست كه عاشورا را روزى نامبارك و غم انگيز مىشمارند .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1015
مساهمون: ژان شاردن
ص١٠١٥