ظرف را از درون آب بيرون مىآورد ، خالى مىكند و دگر بار روى آب مىگذارد تا عمل تكرار شود . به طور متوسط دو يا سه ساعت مدت مىگيرد تا ظرف خالى پراز آب شود و فرو رود ، و بدين گونه مدتى را كه براى آبيارى مزروعى به كار است اندازه مىگيرند . « 1 » افزون بر اين در مشرقزمين اين نوع ساعت آبى را براى سنجش زمان نيز به كار مىبرند . در بسيارى از نواحى هندوستان براى سنجش زمان مخصوصا در قلعههاى نظامى و خانهء بزرگان كه افرادى از آن نگهبانى مىكنند از اين نوع ساعت آبى استفاده مىبرند . صاحبان مزارع به نسبت مدت و دفعاتى كه آب را به كشتزارهاى خود كشاندهاند هر سال بهاى آن را مىپردازند .
آبيارى مزارع چنان زمانبندى شده كه مرتبا آب به كشتزارى كه نوبت آن است رها و روان مىشود ، و چون هر كس موقع آبيارى زمينهاى خود را مىداند در وقت معين آب را به سوى كشتزار يا باغ خويش مىكشاند . و چون بنا به رسم كشتزارهاى يك محدودهء معين يكى پس از ديگرى آبيارى مىگردد سهل و شدنى است در جريان دقايقى كه آب به طرف كشتزارى روان است ، ديگرى كه كشتزارش در ميان راه است قسمتى از آب را به سوى آن بكشاند . از اين دغلكارى جدّا ممانعت به عمل مىآيد و مرتكب به سختى مجازات مىشود .
امّا براى اين كه چگونگى تقسيم آب كاملا به شرح آيد بايد بگويم كه در هر ديه يا شهرك كسى كه ميراب ناميده مىشود مجاز است آبها را با نهايت عدالت و صحّت ميان كشاورزان تقسيم كند ، وجود دارد . وى با كمك گروهى از كسانى كه در اين كار با وى همكارى و يارى مىكنند آبهاى رودخانهها و چشمههاى آن ناحيه را با توجّه به شرايط و دقايق بسيار ميان مزارع همان ولايت تقسيم مىكند .
ميرابها از كار خود سود سرشارى مىبرند ، فى المثل درآمد ميراب اصفهان در هر سال از چهار هزار تومان كه معادل شصت هزار اكوست درمىگذرد . اين مبلغ
هامش
( 1 ) - طرز درست عمل ميراب چنين بود : ظرف نسبة بزرگى را پراز آب مىكرد و نزديك خود قرار مىداد . آنگاه ظرف مسين كوچكترى را كه ميان كفش سوراخريزى بود روى آب داخل ظرف بزرگ مىنهاد . آب به تدريج وارد ظرف كوچك مىشد و در مدّتى معين چنان آن را لبريز مىكرد كه داخل آب درون ظرف بزرگ فرو مىرفت معمولا اين عمل در مدت بيست و چند دقيقه انجام مىگرفت . آنگاه ميراب ظرف كوچك را از آب بيرون مىآورد ، خالى مىكرد و دگربار روى آب داخل ظرف بزرگ قرار مىداد و بر حسب شمارش دفعاتى كه ظرف در آب فرو مىشد سهم آب هر كس را معين مىكرد .