هدف نشانى است و هم آزمايش پا برجايى چهار پايه . پس از انجام گرفتن همهء اين مقدمات تيرانداز با تمام نيرو تير را به سوى هدف رها مىكند سپس تير را بيرون مىآورند ، و دگربار به همان هدف پرواز مىدهد و اين كار را چندان تكرار مىكند تا كاملا در همان نقطه فرو رود . موفقيّت در اين تمرين زمانى حاصل مىشود كه در دفعات كمتر تير را به عمق بيشتر وارد نشانه كند ، و هرچه هدفگيرى دقيقتر باشد توفيق بيشتر به حصول مىپيوندد . بارى ، بايد همت به كار برد تا تير به نيروى هرچه بيشتر ، و راست پرتاب شود و هدف را عميقتر بشكافد . معمولا هنرآموز به شاگرد مىآموزد كه در آخرين دور تيراندازى بگويد : تير آخر در دل عمر ، و اين براى نماياندن نهايت نفرت و بيزارجويى به تركان عثمانى است . زيرا عثمانيها بر مذهب تسنّن مىباشند ، و سنيها عمر را پس از پيغمبر دوّمين خليفه مىشمارند .
بايد به خاطر داشت كه سر تيرهاى مشقى آهن گرد و كوچكى است ، و سر تيرهاى جنگى همانند سرنيزه تيز و مثل نشترهاى ما مىباشد .
دومين ورزش شمشيربازى است . لازمهء اين ورزش اين است كه ورزشكار داراى مچ دست قوى باشد . جوانان هنگام تمرين اين ورزش دو وزنه به دست خود مىبندند و در حالى كه شمشير به دستشان است دست خود را تند و به شدّت بالا و پايين و به پيش و عقب مىبرند ، و براى نرمشدن مفصلها ، و آمادگى اعصاب خود در طول مدت تمرين دو وزنهء ديگر بر دوشهاى خود مىبندند ، اين وزنهها به شكل نعل اسب است تا مانع حركت سريع بازو نشود . اين ورزش مخصوص مبارزه در شمشيرزنى است .
سوّمين ورزش سواركارى است ؛ و آن مهارت در خوب سوار شدن ، درست نشستن بر زين ، تازاندن و عنان گشاده داشتن اسب است بىآن كه سواركار بر زين بجنبد و بلرزد ؛ و بتواند اسب را در گرم تاختن سبك بر جاى نگهدارد . و سواركار ماهر و قابل آن كس است كه بتواند به هنگام تاختن بيست مهره را يكى پس از ديگرى بر زمين بيندازد ، و هنگام بازگشتن همچنان در حال تاختن مهرهها را يكى پس از ديگرى از جاى برگيرد .
در ايران سواركاران ماهرى هستند كه آرام و استوار بر زين مىايستند ، و عنان گشاده اسب مىتازند . سواركاران ايران در وقت سوار بودن بر اسب كمى مايل به يك سو بر زين مىنشينند تا هنگام ورزشهاى سواركارى آسان بتوانند بدن خود را به هر سو
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 782
مساهمون: ژان شاردن
ص٧٨٢