نخستين از عيد پاك تا عيد خمسين ادامه دارد . دورهء دوم از تثليث تا تجلى مسيح ، و دورهء سوم از بيستمين يكشنبهء تثليث تا روز ميلاد حضرت مسيح مدت مىگيرد .
كسانى كه اينروزهها را مىگيرند شنبهها و يكشنبهها فقط از خوردن گوشت پرهيز مىكنند و خود را از مصرف كردن چيزهاى ديگر محروم نمىدارند ، يك دورهء كوتاه روزهدارى ديگر نيز هست كه از روز معراج حضرت مسيح تا روز خمسين مدت مىگيرد ، و منظور از آن اعمال رياضت و تزهد است .
يادم مىآيد ، يك روز كه افتخار هم صحبتى گران دوك را داشتم ، و در مورد اديان مردم مشرق زمين گفتگو مىكرديم ، وى گفت : چنين مىبينم كه مسيحيان مشرق زمين بيشتر روزهاى سال گرفتار روزهدارىاند . مسلمانان نيز بسيارى از عمر خود را به خواندن نماز و دعا مىگذرانند ، اما ما كاتوليكهاى مغرب زمين عيدهاى زياد داريم ، و روزهاى زيادى را به شادى و طرب مىسپاريم .
در دوازده فرسخى ايروان و در جانب شرقى آن كوه معروفى است كه همهء تاريخ نويسان بر اين اعتقادند كه كشتى نوح پس از حادثهء توفان بر بالاى آن نشست ، اما هنوز هيچ مورخ و وقايعنگارى براى اثبات اين دعوى دليل قانعكنندهاى ارائه نكرده است . وقتى هوا صاف و روشن و خالى از غبار باشد چنين مىنمايد كه اين كوه از غايت بلندى در دو فرسنگى بيننده قرار گرفته است . با وجود اين خيال مىكنم كه من كوهى بلندتر از اين نيز ديدهام ؛ و اگر اشتباه نكنم وقتى از درياى سياه به طرف آكالزيكه سفر مىكردم كوه قفقاز از اين عظيمتر مىنمود . عثمانيها اين كوه را آقرىداغ (
agridag
) مىنامند كه به معناى كوه بلند و بزرگ مىباشد . ارمنيها و ايرانيها آن را ماسيس (
macis
) مىخوانند ، و ارامنه بر اين باورند كه اين نام از ماس (
mas
) يا مسش (
mesech
) پسر آرام گرفته شده است كه ارمنستان نام از آن يافته ، و مردم آنجا خود را از بازماندگان وى مىشمارند . اما ايرانيان اين لفظ را تحريف عزيز مىدانند ، و مىگويند اين كوه از اين جهت عزيز نام گرفته كه خداى بزرگ آن را براى آرام گرفتن كشتى نوح در آنجا برگزيد ، و بدين عزّت آن را گرامى داشت . اين فقه اللغهها و اشتقاقات و تحريفها همه نادرست و باطل ، و حاصل انديشههاى عليل و بيهودهپرداز است . در برخى كتابها كه ايرانيان تصنيف و تأليف كردهاند اين كوه به دو نام كوه نوح و صحّت توپوز (
sahhat topouz
) - تپّهء خوشبخت - ياد شده است . اما در كتاب مقدس اين كوه نام خاص ندارد . و آنجا كه از آن سخن رفته