نداشت و امنيتى هم كه فراهم مىآورد بسيار نسبى بود . تنها در تاريخى نسبتا نزديك يعنى از 1344 ش / 1965 ، به بركت اصلاحاتى كه در وادى ثرثار انجام دادهاند تا آبهاى اضافى شط را جذب كند ، بغداد و به دنبال آن سراسر بين النهرين از كابوس طغيانهاى دجله رهايى يافتهاند .
در سامره سدى ساختهاند كه اجازه مىدهد آب شط تا ارتفاع 69 مترى بالا بيايد . سپس آن را به وسيلهء آبراههاى انحرافى به طول 65 كيلومتر به مخزن وادى ثرثار كه عمق آن تنها سه متر از سطح دريا ارتفاع دارد هدايت مىكنند . گنجايش اين بزرگچال به غايت عظيم است و تا ارتفاع 60 مترى از سطح دريا 68 ميليارد متر مكعب گنجايش دارد . وقتى تا اين سطح پر مىشود به صورت درياچهاى در مىآيد كه سطح قاعدهاش صد كيلومتر طول و چهل كيلومتر عرض دارد و 050 ، 2 كيلومتر مربع مساحت آن مىشود ، يعنى چيزى برابر با وسعت بحر الميت . اگر فرضا بتوان همهء آب رودخانهء دجله را به آن هدايت كرد براى پر شدنش دو سال وقت لازم است . بهرهبردارى از آبراههء انحرافى براى نخستين بار در 1335 ش / 1956 آغاز شده است . آبدهى اين كانال 9000 متر مكعب در ثانيه است . به عبارت ديگر بغداد را در برابر خطر طغيانهايى با آبدهى كمتر از 000 ، 17 متر مكعب در ثانيه ، در امان نگه مىدارد و اين خود رقمى عظيم است كه تقريبا هيچگاه تحقق نيافته است . با اين حال از آنجا كه قدرت آبدهى بزرگترين طغيان فرضى ممكن الحصول كه آبشناسان اصطلاحا به آن « طغيان هزارگانى » مىگويند مىتواند به حدود 000 ، 25 متر مكعب در ثانيه برسد تصميم گرفتهاند كه كانال انحرافى را به نحوى وسعت بخشند كه هر نوع طغيانى و حتى چنين طغيان غول آسا و وحشتانگيزى را مهار كند .
بغداد ( چند مقاله در تاريخ و جغرافياى تاريخى) (فارسى) — صفحة 97
مساهمون: اسماعيل دولتشاهى
ص٩٧