000 ، 13 متر مكعب ، « 1 » يعنى بيش از ده برابر ميزان سالانه و چهار برابر و نيم ماههاى عادى پرآبيش در مجراى خود آب رانده است ، زبان از سخن گفتن باز مىماند . شكل ظاهرى و وضع اقليمى حوضهء دجله خود گوياى دامنهء اين طغيانهاست ، دجله خود تنها يك شاه لولهء تخليهء طويل است كه به موازات كوههايى كشيده شده كه با آب رودخانههاى آنها تغذيه مىشود . تمام اين رودخانهها نسبتا كوتاه و داراى شيب بسيار تنداند به نحوى كه اگر حتى به مقدار اندك ولى كموبيش در همه جاى كردستان باران ببارد تمام اين رودخانه يكباره به طغيان در مىآيند و با هم به شاهرگ اصلى زهكشى مىريزند و آبشان در آن انبار مىشود .
بنابراين طغيانهاى حوضهء دجله داراى سه خصوصيت اصلى هستند :
وسعت دامنه ، همزمانى ، و ناگهانى بودن . بنابراين بغداد كه در حال حاضر تا دياله ، آخرين رودخانهء تغذيه كنندهء دجله ، امتداد يافته درست در جايى قرار گرفته كه بخصوص در معرض آسيبها و زيانهاى احتمالى اين رودخانهء عظيم است . حتى با سيلبندهاى كنونى ، بستر اين بزرگرود در بغداد نمىتواند بيش از 7 تا 8 هزار متر مكعب در ثانيه آب تخليه كند به قسمى كه براى طغيان 000 خ 13 متر مكعب در ثانيه كه ذكر آن رفت ، پنج هزار متر مكعب در ثانيه اضافهبار مىماند كه گريزگاه طبيعى ندارد .
با اين حال مقدار در مقايسه با بالاترين طغيان اين رود كه با محاسبات نظرى ممكن الوقوع مىنمايد ، وزن و اهميتى ندارد . بر مبناى محاسباتى كه كردهاند ، در بعضى مواقع بسيار نادر كه همهء عوامل حاكم بر وضع
هامش
( 1 ) . سختترين طغيانهاى رودخانهء رن در محل التقايش با رودخانهء دورانس( Durance )نيز به همين رقم مىرسد .