موفقيت فرانسوىها بيش از همه در امور فرهنگى بود . اتباع فرانسه در آن وقت بيشتر از ديگر اروپايىها اخبار و اطلاعات مربوط به ايران و مردم و ادبيات آن را جمع آورى و توزيع مىكردند .
همچنين در تعليم زبان فارسى در اروپا بيش از ديگران مىكوشيدند . وزارت امور خارجه فرانسه كه دريافته بود دانستن زبانهاى شرقى براى مأمورانى كه جهت حفظ منافع فرانسه به شرق فرستاده مىشوند كمال لزوم را دارد ، قسمتى از دبيرستان لويى كبير را ، به نام مدرسهء پاريس ، ضميمه خود كرد و سه نفر مترجم زبانهاى شرقى را براى تعليم زبانهاى عربى ، تركى و فارسى در نظر گرفت . « 1 » فرانسوا پتى دولاكروا ، و همچنين آبه گودرو ، از نخستين معلمان زبان فارسى در اين مؤسسه بودند .
در خاتمه لازم است سخنى چند دربارهء سرنوشت اتين پادرى و برادران گاردان بگوييم .
پادرى ، كه در ماه اوت 1722 از اصفهان با زرنگى گريخته بود ، در 21 سپتامبر بعد از تحمل مشقات و مخاطرات فراوان به شيراز رسيد ؛ و پس از آن كه يك نفر از كشيشهاى فرانسوى ، به نام ربوفه « 2 » ، را به عنوان كنسول در شيراز تعيين كرد ، خود به بندر عباس رفت و قريب يك سال در آنجا ماند . و بعد به هندوستان رفت و در سال 1725 به فرانسه بازگشت . ديگر اطلاعاتى دربارهء او در دست نيست ؛ شايد از آنجا به قسمت شرق مديترانه رفته باشد .
طى محاصرهء اصفهان ، به علت وقفه كامل تجارت ، آنژدو گاردان و برادرش فرانسوا نمىتوانستند در امور تجارى كارى انجام دهند . ولى براى حفظ هيئتهاى مبلغان كاتوليك در پايتخت و ساير شهرها ، در اصفهان ماندند .
در سال 1726 ، آنژدو گاردان به علت سكته مدتها قادر به سخن گفتن و حركت كردن نبود .
ناچار فرانسوا وظايف او را به عنوان كنسول انجام مىداد و افغانها هم او را در همين مقام قبول داشتند . وى مايل بود برادر بيمار خود را به فرانسه ببرد ، و اشرف اگر چه حاضر شد به آنژ اجازهء سفر بدهد ولى نگذاشت فرانسوا همراه او برود . فقط بعد از شكست نهايى افغانها و بر تخت نشستن طهماسب بود كه فرانسوا به خيال فرار افتاد . وى در نامهاى كه در هشتم مارس 1730 به پاريس فرستاد نوشته بود :
هامش
( 1 ) . تعليم زبانهاى عربى و تركى ( مخصوصا زبان عربى ) در فرانسه خيلى زودتر از اين تاريخ شروع شده بود .
گذشته از اين ، از اواخر قرن هفدهم ، عربى و تركى در مدارس يسوعى در قسطنطنيه و ازمير تدريس مىشد و مخارج مدرسهء قسطنطنيه را اتاق بازرگانى مارسى مىپرداخت . از سال 1700 به بعد ، عربى و تركى در كالج يسوعىها در پاريس تعليم داده مىشد و جوانانى كه در آنجا تحصيل مىكردند بعدها به عنوان سياست مدار يا مبلغ در شرق به كار مىپرداختند . ظاهرا زبان فارسى در اين مؤسسات تعليم داده نمىشد .Dugat Histoire des Orientalistes de 1 ' Europe du XIIe au XIX siecles , precedee d une Esguisse historigue des Etudes Orientales ( Paris , 1868 ) . vo 1 . I , pp . XXIII and XXIV .( 2 ) . آبه ربوفه ضمن محاصرهء شيراز در سال 1724 كشته شد .