زاگرس قرار دارد ، به تصرف در آورد ؛ و نيز تسلط خود را بر كاشان ، كه بعد از طرد امان الله از قزوين شورش كرده بود ، دوباره مستقر ساخت .
اگر چه محمود در اين عمليات نسبتا ناچيز پيروز شده بود ، ولى در اين وقت با بحران عظيمى مواجه گرديد . ظاهرا محمود و امان الله قبل از خروج از قندهار در سال 1721 با يك ديگر پيمان بسته بودند كه هر چه محمود در ايران به دست آورد نصف آن را به امان الله بدهد . از آنجا كه سلطنت در اصفهان قابل تقسيم نبود ، محمود قول داده بود كه او را به حكومت قزوين و نواحى مجاور آن منصوب كند ؛ ولى چنان كه ديديم سعى او در فتح آن شهر خاتمهء ننگينى داشت . در اواخر 1723 امان الله كه احساس مىكرد محمود به پيمان خود وفادار نمانده است ، ظاهرا به منظور حركت به قندهار ناگهان از اصفهان خارج شد و تاج سلطنتى را هم با خود برد و پس از خروج از شهر ، على الظاهر به قصد پيوستن به طهماسب به سوى شمال رفت . « 1 » محمود پس از اطلاع از اين جريان ، به دنبال او شتافت و بعد از بحث فراوان او را متقاعد كرد به پاى تخت باز گردد . اين دو نفر گرچه به ظاهر با هم آشتى كرده بودند ، ولى اختلاف آنها بر جا ماند و به يكديگر اعتمادى نداشتند .
سقوط شيراز از نگرانىهاى محمود كاست و باعث شد كه وى در ژانويهء 1724 با سى هزار سرباز براى سركوبى طوايف كوه گيلويه عازم شود . در شمال غربى محل اقامت آنها كه بسيار كوهستانى و صعب العبور است خاك بختيارى قرار دارد . طوايف مذكور كه قدم به قدم سرزمين خود را مىشناختند ، به دقت از تصادم با قواى عمدهء دشمن احتراز كردند ، ولى مرتب افغانها و متفقين در گزينى آنها را به ستوه آوردند و مانع از جمعآورى آذوقه شدند . محمود تا بهبهان پيش رفت و آن را محاصره كرد ، ولى هواى ناسازگار اين منطقه باعث مرگ عدهء زيادى از سربازان او شد و چون دريافت كه دشمنان با حيله از چنگش مىگريزند و قوايش بيهوده تلف مىشود ، در حالى كه نيمى از سربازانش از بين رفته بود ، مأيوس به اصفهان بازگشت . « 2 »
اين لشكركشى بىنتيجه و پرخرج ، نشاطى را كه محمود از تصرف شيراز در خود احساس مىكرد تقليل داد ، زيرا تلفات سنگينى به او وارد شده و در عوض چيزى به دست نياورده بود .
قبلا از خطوط ارتباطى طويل و ناامن ميان اصفهان و قندهار سخن به ميان آورديم . محمود
هامش
( 1 ) . كروسينسكى ، صفحات 282 - 283 . مطابق نوشته او ، زن امان الله ، كه يكى از دختران شاه سلطان حسين بود ، او را عليه محمود برانگيخت .
( 2 ) . كروسينسكى ، ص 284 ؛ فارسنامه ، ص 162 . نمايندهء كمپانى انگليسى هند شرقى از اصفهان گزارش داده است ( 28 ژوئن / 9 ژوئيه 1726 ) كه محمود پس از محاصره كردن بهبهان چنان خود را گرفتار حملات اعراب و عشاير يافت كه اگر يكى از خانهاى بختيارى راه فرارى از روى كوهها به او نشان نداده بود ، با سپاهيان خود به هلاكت رسيده بود .