9 - علامه علي بن عيسى اربلى رحمه الله گويد : خطيب ابوالمؤيد خوارزمي از
أبى إسحاق روايت كرده است كه گفت : على را ديدم كه موى سر وصورتش
سپيد ، شكمش بزرگ وقامتش ميانه بود . وابن منده گفته كه آن حضرت سبزه
وگندمگون ، درشت چشم ، بزرگ شكم وميان قامت مايل به كوتاهى بود وموى
سر وصورتش سپيد بود . ومحمد بن حبيب بغدادي صاحب كتاب بزرگ
( المحبر ) درباره صفات آن حضرت اين مطلب را افزوده كه گندمگون وخوش
سيما وپر گوشت بود .
آن حضرت به لقب انزع بطين مشهور بود ، انزع هم در صورت است وهم
در معنا . انزع در صورت كسى است كه موى دو طرف جلو سرش ريخته باشد ،
وجاى ريختگى مو را نزعه ودو طرف را نزعتان گويند ، وزن با چنين وضعي را
نزعاء نگويند بلكه زعراء نامند . وبطين كسى است كه شكمى بزرگ دارد . اما
انزع در معنا كسى است كه هم گرايش دارد وهم تنفر ، وآن حضرت انزع بود ،
زيرا جانش از ارتكاب شهوات متنفر بود واز آنها اجتناب مى ورزيد ، وبه
اجتناب از گناهان گرايش داشت وراه هر گناهى را بسته بود ، وبه كسب طاعات
مشتاق بود وآن را مىطلبيد وبدان مى رسيد ، وبه جمع نيكيها گرايش داشت
وجامه زيباى حسنات را هميشه به تن داشت .
اما بطين معنوي بود ، زيرا سرشار از علم بود ، وبه اقتضاى علم خود كه به
حق اليقين رسيده بود پاره اى از علومش را آشكار وپاره اى را پنهان مى داشت .
علومى كه از آن حضرت به ظهور پيوسته روشن تر از صبح وسريع تر از باد در
پهنه آفاق است ، وعلومى كه پنهان مانده همان است كه خود فرمود : ( من علومى
نهان در سينه دارم كه اگر آشكار سازم شما مانند ريسمانهاى بلند در چاههاى
عميق به لرزه مىافتيد ) . ويكى از شاعران اين معنا را به نظم كشيده ، گويد :
الإمام علي بن أبي طالب ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 659
مساهمون: حسين استاد ولي
ص٦٥٩