در هر علمي اثرى از أو به چشم مى خورد ودر هر حكمتى نظري از أو ديده
مى شود . . . وچون أنواع واقسام علوم وحكمتى كه خداوند به أو بخشيده بود به
ديده همگان آمد أو را ( بطين ) خواندند ، زيرا بطين به كسى مى گويند كه شكمى
بزرگ وپر داشته باشد ، وچون درون آن حضرت سرشار از علم وحكمت بود
وأنواع واقسام علم وحكمت حكم غذاى أو را داشت به اين اعتبار أو را بطين
يعنى سرشار از علم وحكمت خواندند مانند كسى كه شكمش از غذاى جسماني
پر است أو را بطين گويند .
آرى اين نام براي حضرتش بدين اعتبار است واين همان معنايى است كه
راويان رهبر وره يافته به زبان قلم نويسندگان اهدا نموده اند . . .
لفظ بطين بر وزن فعيل است ، ولفظ فعيل معدوله است ، گاهى معدول از
فاعل است مانند شهيد وعليم به معناى شاهد وعالم ، وگاه معدول از مفعول
مانند قتيل وجريح به معناى مقتول ومجروح ، وگاه معدول از مفاعل مانند
خصيم ونديم به معناى مخاصم ومنادم ، وگاه معدول از مفعل مانند بديع
وعجيب به معناى مبدع ومعجب . . . ودر اينجا بطين معدول از مبطن است ( يعنى
سرشار وپر ) . واخبار وآثار در همه جا پخش وآشكار است كه علي عليه السلام حاوي
علم بسيار ومعرفت فراوان وفهم سرشارى بوده است كه برخى از آن را به جهت
وجود مصلحت وسودمندى شناخت آنها اظهار داشت وبرخى را پنهان داشت
تا طالبان حقيقي وقابلان واقعي آنها پيدا شوند . . . ( 1 )
7 - علامه حافظ محب الدين طبري گويد : أو مردى ميان قامت بود ، چشمانى
درشت وسياه ورويى زيبا چون ماه شب چهارده داشت ، شكم بزرگ وتنومند
بود ، شانه هايى پهن داشت ومفصل بازو وشانه اش درشت مانند مفصل شير
هامش
( 1 ) - مطالب السؤول / 12 .