اگر گويند : عمر تنها گنهكاران وعاصيان را كه مستحق ناسزا وكتك بودند
ناسزا مى گفت وكتك مى زد . در پاسخ گوييم : گويى ما از كسى كه مستحق
بيزارى ودشمنى نيست بيزارى مى جوييم ودشمنى مى كنيم ؟ ! هرگز ، نه ما ونه
هيچ مسلمان وعاقلى چنين نمى گويد .
بارى ، هدف ما از اين سخنان آن است كه روشن كنيم كه صحابه هم قومي از
مردم بوده اند ومحكوم به هر حكمي هستند كه بر مردم مى رود ، هر كدام از آنان
كه بد كرده أو را نكوهش مى كنيم ، وهر كدام كه نيكوكار بوده أو را مىستاييم ،
وآنها فضيلت چندانى بر مسلمانان ديگر ندارند جز به ديدن رسول خدا ومعاصر
بودن با آن حضرت ، بلكه بسا گناهان آنان از گناه ديگران فاحش تر باشد ، زيرا
آنان نشانه ها ومعجزات را با چشم ديدند واعتقاد آنها نزديك به ضرورت بود
ولى ما آن معجزات را نديده أيم وعقايدمان تنها از روى انديشه وفكر بوده ودر
معرض شك وشبهه قرار دارد ، بنابر اين گناهان ما سبك تر است زيرا معذورتريم . ( 1 )
درود خدا بر أو روزى كه ديده به جهان گشود
وروزى كه ديده از جهان فرو بست وروزى كه زنده
بر انگيخته خواهد شد .
( در آغاز وانجام خداى را سپاس ) .
هامش
( 1 ) - شرح نهج البلاغة 20 / 10 به بعد .