3 - علامه دياربكرى به نقل مذكور گويد : هيچ پيامبرى بهره اى از كمالات
نمى برد جز از مشكات خاتم پيامبران گر چه آفرينش ظاهري آن حضرت از آنان
تأخير داشته است . زيرا وجود خاكى أو به مشكات أو مربوط نيست ، چرا كه
حقيقت پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم پيش از همه پيامبران وجود داشته است از آن رو كه أو پدر
أرواح است همان گونه كه آدم پدر أشباح مى باشد .
4 - ونيز گويد : ودر شواهد النبوة آمده : پيامبر ما صلى الله عليه وآله وسلم گر چه در عالم ظاهر در
آخر پيامبران قرار گرفته اما در عالم غيب پيشاپيش آنان قرار دارد ، چنان كه
فرموده است : ( من پيامبر بودم آن گاه كه آدم ميان آب وگل بود ( وآفرينش أو
پايان نيافته بود ) . . .
آدم وساير پيامبران - صرف نظر از مشهد علم ربوبي - تا زماني كه در
صورت جسماني عنصرى در عالم شهادت ظاهر نگرديده بودند عنوان پيامبرى
نداشتند بر خلاف پيامبر ما صلى الله عليه وآله وسلم كه چون به وجود روحاني وجود يافت خداوند
أو را مژده داد وأو را از نبوت بالفعل وى آگاه ساخت ، ودر همه أديان حكم را
به أو داد ولى به دست أنبيا ورسولان كه نواب أو بودند ، چنان كه علي عليه السلام
ومعاذ بن جبل در عالم ظاهر به نيابت از آن حضرت به يمن رفتند واحكام را تبليغ
نمودند . زيرا نبوت تنها به اعتبار شرع مقرر شده از سوى خداوند ثبوت مى يابد ،
پس تمام شرايع آسمانى شريعت أو هستند كه به دست نواب أو به مردم تبليغ
مى گردند . وهنگامى كه حضرتش به وجود جسماني عنصرى ظهور يافت شرايع
گذشته را كه به حسب باطن اقتضاى آنها را داشت منسوخ نمود ، زيرا اختلاف
اسم ( الهى ) در استعدادها وقابليتها مقتضى اختلاف شرايع است . ( 1 ) ( وچون تمام
أسماء در آن حضرت جمع شده همه شرايع نيز در شريعت أو گرد آمد
و
هامش
( 1 ) - عبقات الأنوار تعريب شده 4 / 182 و 184 .