لِمَنْ نُرِيدُ
استفاده مىشود كه بسا انسان از روى حرص و آز ، ارادهء دنيا مىكند ، لكن خداوند دنيا را به او نمىدهد و اگر هم بدهد ، كمى مىدهد !
ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً
: آن گاه براى او جهنم مهيا مىكنيم كه در شعلهء آن مىسوزد و گرفتار ملامت و دورى از رحمت پروردگار است .
از ابن عباس روايت است كه پيامبر فرمود :
- معناى آيه ، اين است : هر كس بوسيلهء انجام دستورات دينى بخواهد منافع دنيوى بدست آورد و قصدش تحصيل خشنودى خدا و خانهء آخرت نباشد ، خداوند تا حدودى كه بخواهد از نعمتهاى دنيا در دسترس او قرار مىدهد و در عالم آخرت ، او را بهرهاى نيست ، زيرا خداوند نعمت دنيا را به افرادى مىدهد ، كه بوسيلهء آن راه طاعت بپيمايند ولى آنها بسوى معصيت مىروند ، بنا بر اين خداوند آنها را كيفر مىدهد .
وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً
:
هر كس خير آخرت و نعمت بهشت بخواهد و در اين راه سعى كند - يعنى خدا را فرمان برد و از معصيتها دورى كند - و در عين حال به يگانگى خداوند و رسالت پيامبران معتقد باشد ، سعى آنها و عبادات آنها بدرگاه خداوند مقبول است .
قتاده گويد : معناى مشكور بودن سعى آنان اين است كه : خداوند حسنات آنها را افزايش مىدهد و از بديهاى آنها در مىگذرد . مقصود اين است كه : سعى آنها در خور سپاسگزارى است و پاداش دارد .
از حسن روايت شده است كه :
- آخرت را طلب كنيد ، زيرا نديدم كسى را كه طالب آخرت باشد ، و به آن نرسد .
طالب آخرت ، ممكن است به دنيا هم برسد و نديدم كسى را كه طالب دنيا باشد و به آخرت برسد . گاهى چنين افراد به دنيا هم نمىرسند !
كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّكَ
: هر يك از اين دو گروه را : آنها كه دنيا را مىخواهند و آنها كه آخرت را مىخواهند ، از بخشش پروردگارت ، بهرهمند خواهيم كرد .