تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٤ — صفحة 115

مساهمون:

ص١١٥

بلكه باعث افزايش درجات آخرت مىشود . لا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ : برخى گويند : اين خطاب متوجه پيامبر عاليقدر اسلام و منظور امت اوست : برخى گويند : يعنى اى شنونده يا اى انسان ، در اعتقاد و اقرار و رغبت و تمايل خود ، با خداوند يكتا خدايى قرار مده . فَتَقْعُدَ مَذْمُوماً مَخْذُولًا : زيرا اگر چنين كنى ، در تمام عمر مورد ملامت عقلا هستى و دچار خوارى مىشوى و كسى يارى تو نمىكند . ديگر خداوند هم ترا به حال خود مىگذارد و كمك خود را از تو باز مىدارد ، تا همان كسى كه شريك خدا پنداشته‌اى از تو يارى كند ! برخى گويند : « قعود » به معناى نشستن نيست ، بلكه به معناى خوارى و زيانكارى و ناتوانى است . چنان كه وقتى مىگويند : « قعد به الضعف من القتال » يعنى : از جنگ ، عاجز شد .

نظم آيات :

آيهء اول ، متصل است به آيهء حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا يعنى : خداوند ، جز بعد از فرستادن پيامبران ، و صادر كردن امر و نهى و تمام كردن نعمت و ظهور سركشى از مردم كافر و فاجر ، عذاب نمىكند . برخى گويند : متصل است بداستان بنى اسرائيل و كيفرى كه در مرحلهء اول و مرحلهء دوم ، گريبانگير آنها كرد . در اينجا بيان مىكند كه كار خداوند ، بر طبق سنت دائمى و هميشگى صورت گرفته است ، زيرا او هنگامى مردم قريه‌ها را هلاك مىكند كه « مترفين » و رؤساى متنعم قريه‌ها را امر بطاعت كند و آنها سركشى كنند ، بنا بر اين هلاك شدن آنها از راه استحقاق است و بى سبب نيست .