تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 190

مساهمون:

ص١٩٠
مسلمانان خواستند بر آنها حمله كنند و خداوند آنان را از اين كار ، منع فرمود . 5 - مجاهد گويد : شعائر خدا ، صفا ، مروه ، سوق قربانى و . . . است . فراء گويد : عرب صفا و مروه را از شعائر خدا نمىشمرد و سعى بين آنها را بجاى نمىآورد ، خداوند آنها را از اين كار منع كرد . از امام باقر ( ع ) نيز روايت شده است . 6 - بنا بروايت ديگر از ابن عباس : يعنى آنچه خداوند در حال احرام ، بر شما حرام كرده ، حلال مشماريد . 7 - ابو على جبايى گويد : شعاير ، علامتهايى بود كه براى تعيين مرزهاى حل و حرم ، نصب شده بود . خداوند دستور داد كه بدون احرام ، از اين مرزها نگذريد و بسوى مكه نياييد . 8 - زجاج و حسين بن على مغربى گويند : يعنى حيواناتى را كه براى قربانى علامت گذارى كرده‌ايد ، حلال مشماريد . بلخى نيز همين عقيده را برگزيده است . لكن قول اول بر همه اقوال ، ترجيح دارد ، زيرا همه اقوال ديگران را در بر دارد . بديهى است كه اگر آيه ، حمل بر معناى عام شود ، بهتر است .
وَ لَا الشَّهْرَ الْحَرامَ
: ماه حرام را حلال مشماريد و در اين ماه ، با دشمنان خود جنگ نكنيد . چنان كه مىفرمايد :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ . . . »
( بقره 217 : يعنى از تو در باره ماه حرام مىپرسند . بگو : جنگ در اين ماه ، گناهى بزرگ است ) اين معنى از ابن عباس و قتاده است .

ماه حرام كدام است ؟

1 - برخى گويند : ماه رجب است كه طايفه مضر جنگ را در اين ماه حرام مىدانست . 2 - عكرمه گويد : ماه ذو القعده است . 3 - جبايى و بلخى گويند : منظور همه ماه‌هاى حرام - رجب ، ذو القعده ، ذو الحجه و محرم است . اين قول با عموم آيه سازگارتر است . 4 - قتيبى گويد : منظور « نسيئ » است چنان كه خداوند متعال فرمود :
« إِنَّمَا